Τεύχος 2020 10 321

ΝΟΜΙΚΟ I - _ ___________ι σιών αναφέρεται ότι τα ευνοϊκά μέτρα παρέχονται σε δράστες εγκλημάτων ναρκω τικών που αποφασίζουν να συνδράμουν ουσιαστικά στην εξάρθρωση εγκληματικών δικτύων και στη σύλληψη εμπόρων ναρκωτικών, των οποίων η δράση είναι για την κοινωνία καταδήλως επαχθέστερη από την δική τους. Άρα λοιπόν κομΒικό σημείο είναι οι συνέπειες των πρά­ ξεων των δραστών για το κοινωνικό σύνολο.Όταν τα στοιχεία που ο μάρτυρας του στέμματος παρέχει αποδεικνύουν μια παράνομη συμπεριφορά τα αποτελέσματα της οποίας θα είναι πολύ πιο επαχθή από τη δική του, η πολιτεία μπορεί να δια­ πραγματευτεί μαζί του, στο πλαίσιο μιας αμοιβαίας ανταλλαγής, αποτρέπονταςτο μεγαλύτερο κακό για το κοινωνικό σύνολο. Επομένως το ποινικοκατασταλτικό μας σύστημα αξιοηοι- εί την ουσιώδη συνδρομή πληροφοριοδοτών - δραστών προκειμένου να πατάξει σοβαρότερες και πιο επικίνδυνες μορφές εγκληματικότητας. Ειδικά στο πεδίο αντιμετώπισης των ναρκωτικών οι μηχανισμοί των μαρτύρων του στέμματος έχουν εφαρμοστεί με πολύ θετικά αποτελέσματα συμβάλλο­ ντας στη διαλεύκανση πολλών σοβαρών υποθέσεων. Βέβαια όταν οι διατάξεις για τους μάρτυρες του στέμματος εισήχθησαν στο ελληνικό δίκαιο υπήρχαν πολλοί ενδοιασμοί για αυτές, καθότι ίσως η κοινωνία μας να μην ήταν απόλυτα έτοιμη από άποψη νοοτροπίας για την αποδοχή τους ή να χρειαζόταν να δοκιμασ τεί πρώτα η λειτουργικότητα και η αποτελεσματικότητά τους απέναντι στην αντιμετώπιση του εγκλήματος. Σήμερα θεωρώ ότι παρά τις αρχικές αντίθετες γνώμες, ο θεσμός του μάρτυρα του στέμματος έχ ει πλέον ενταχθεί στο δικαιϊκό μας σύστημα. Άλλωστε υπάρχουν πολλές νομικές διατάξεις που τον προβλέπουν και τον νομιμοποιούν καθιστώντας αυτόν ω ς ένα σημαντικό εφόδιο των δ ιω κ τι­ κώ ν αρχών απέναντι στην βαριά εγκληματικότητα και στη διαφθορά. 0 θεσμός του μάρτυρα του στέμματος επιφέρει ουσι­ αστικό αποτέλεσμα στην εξιχνίαση του εγκλήματος; Τα εγκλήματα της διαφθοράς και γενικότερα τα εγκλήματα του λευκού κολάρου (White Collars Crimes) είναι ιδιαιτέρα δύσκολο να αποκαλυφθούν καθότι συνήθως τελούνται κάτω από ένα πλαίσιο αμοιβαίας μυστικότητας, όπως συμβαίνει μεταξύ δωρολήπτη υπαλλήλου και αυτού που τον δωροδοκεί. Επίσης το οργανωμένο έγκλημα έχ ει αυσ τηρές δ ικλ είδ ες ασφαλείας για τη μη αποκάλυψή του. Λειτουργεί μέσω ιεραρ­ χικής δομής, πειθαρχίας και με προκαθορισμένους ρόλους των μελών του, λαμβάνοντας πολλά μέτρα προφύλαξης κατά την εκδήλωση της εγκληματικής συμπεριφοράς. Κάθε μέλος έχει συγκεκριμένο ρόλο κατά την προετοιμασία και τη τέλεση της εγκληματικής πράξης, χωρίς απαραίτητα να γνωρίζει τον ακριβή Βαθμό συμμετοχής κα ι τον εγκληματικό ρόλο των συνενόχων του ενώ όποιο μέλος δεν τηρεί τα προβλεπόμενα τιμωρείται. Παρόλα όμως τα μέσα που η τεχνολογία και η επιστήμη παρέχει σήμερα στις δ ιω κτικές αρχές για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, η «πληροφορία» για την εξιχνίαση των αδικημάτων παραμένει απαραίτητη. Η εξασφάλιση ανταμοι­ βής από την πολιτεία στον πληροφοριοδότη - κατηγορούμενο είναι πολλές φορές για αυτόν το μοναδικό ικανό κίνητρο να κάμψει το φόβο ή τους ενδοιασμούς του απέναντι στην απο­ κάλυψη των εγκληματικών δικτύων στα οποία συμμετέχει. Οι μάρτυρες του στέμματος αναμφίβολα τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας έχουν συμβάλλει στη διαλεύκανση πολλών υποθέσεων η επιτυχής έκβαση των οποίων θα ήταν ιδιαίτερα δυσχερής χωρίς την πληροφόρηση που παρείχαν. Το δίλημμα που εγείρεται Παρόπ όμως τα αδικήματα της διαφθοράς, τηςτρομοκρα- τίας και των ναρκω τικώ ν παρουσιάζουν μεγάλη δυσχέρεια στην ανακάλυψή τους κα ι η συνδρομή των μαρτύρων του στέμματος είναι σημαντική στη συγκεκριμένη κατεύθυνση, ο δικαιοκρατικός προβληματισμός που εγείρεται σχετικά με το εάν οι συγκεκριμένες διατάξεις είναι συμβατές με τις αρχές του δικαίου και του Κράτους Δικαίου είναι υπαρκτός. Άλλωστε, οι μηχανισμοί των μαρτύρων του στέμματος μπορεί να ήταν εναρμονισμένοι με το αγγλοαμερικανικό ποινικοκατασταλτικό σύστημα απονομής δικαιοσύνης, από όπου άλλωστε προέρχο­ νται, όμως κατά την εφαρμογή τους στη χώρα μας αναπτύχτη­ καν πολλές επικριτικές απόψεις. Η μείωση της ποινής δράστη ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2020 I Α Σ Τ Υ Ν Ο Μ ΙΚ Η Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η I 4 7