Τεύχος 2020 10 321

I ΝΟΜΙΚΟ ► Του Χαράλαμπου Σφέτσου Αστυνομικού Υποδιευθυντή - Κοινωνικού Λειτουργού ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ ΣΤΕΜΜΑΤΟΣ Ένας από τους βασικούς σκοπούς του ποινικοκατασταλ- τικού - ποινικοδικαιϊκού μας συστήματος είναι η αποκάλυψη της ουσιαστικής αλήθειας και η απόδοση δικαιοσύνης. Βέβαια για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας στις μέρες μας, απαιτούνται μέθοδοι εξιχνίασηςοι οποίες να συμβαδίζουν με την εξέλιξη του εγκλήματος αλλά και νομοθετικές ρυθμίσεις που θα διευκολύνουν το έργο των διω κτικώ ν αρχών. Ειδικά στο πλαίσιο της νομοθεσίας παρατηρούμε ότι στο ποινικό δίκαιο θεσπίζονται ευ εργετικές διατάξεις για δράστες που συμβάλλουν ουσιαστικά ώστε να αηοκαλυφθούν παράνομες συμπεριφορές συνενόχων τους. Τα ευνοϊκά αυτά μέτρα συνι- στούν στη χώρα μας αλλά και διεθνώς το θεσμό του μάρτυρα στέμματος (crown witness). Ποιος όμως χαρακτηρίζεται ως μάρτυρας στέμματος; Μάρτυρας του στέμματος (crown witness) χαρακτηρίζεται το πρόσωπο το οποίο είναι κατηγορούμενο από διωκτική αρχή για τέλεση εγκλήματος και συνεργάζεται μαζί της παρέχοντας αποδεικτικά στοιχεία που ενοχοποιούν συνενόχους του. Με λίγα λόγια ο μάρτυρας του στέμματος είναι δράστης του αδι­ κήματος. Η προέλευση του όρου είνα ι αγγλοσαξονική και καθιερώθηκε από τη βρετανική μοναρχική παράδοση κατά την οποία η ποινική δίωξη ασκείται στο όνομα του Βασιλιά (crown = στέμμα), ενώ η αποδιδόμενη κατηγορία υπερασπίζεται μέσω του μάρτυρα (witness). Επομένως ο μάρτυρας του στέμματος είναι δράστης του εγκλήματος, ο οποίος ω ς επιβράβευση για τη συνεργασία του με τις αρχές, εξασφαλίζει ευνοϊκή αντιμε­ τώπιση για το υπό διερεύνηση σε βάρος του αδίκημα. Ποια είναι τα μέτρα επιείκειας και πότε εφαρμόζονται; Οι ρυθμίσεις που αφορούν τους μάρτυρες στέμματος στο ελληνικό δίκαιο εφαρμόζονται για υποθέσεις τρομοκρατίας, διαφθοράς κα ι ναρκω τικώ ν, δηλαδή για αδικήματα μεγά­ λης κοινωνικής απαξίας και ιδιαίτερα δύσκολης εξιχνίασης. Στα άρθρα 187Γ και 263Α του Ποινικού Κώδικα ορίζονται τα ευνοϊκά μέτρα για όσους συμβάλουν ουσιωδώς ώστε να αποκαλυφθούν αδικήματα τρομοκρατίας και διαφθοράς, ενώ στο άρθρο 27 του Νόμου 4139/2013 περί εξαρτησιογόνων ουσ ιών προΒλέπονται οι αντίστοιχες ρυθμίσεις για τα αδι­ κήματα των ναρκω τικών. Τα μέτρα επ ιείκειας, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να αφορούν, την επιβολή μειωμένης ποινής, την αναστολή της ποινής ή της ποινικής δίωξης, την προσωρινή αποφυλάκιση του κρατουμένου ή ακόμα και την ατιμωρησία του δράστη. Η εφαρμογή του θεσμού του μάρτυρα στέμματος στο ελληνικό ποινικό δίκαιο Η στρατηγική επιλογή του νομοθέτη να προσθέσει στη «φαρέτρα» του ποινικοκατασταλτικού μας συστήματος το θεσμό του μάρτυρα του στέμματος υλοποιήθηκε για πρώτη φορά στα αδικήματα κατά των ναρκωτικών. Στην αιτιολογική έκθεση του άρθρου 27 του Νόμου περί εξαρτησιογόνων ου- 4 6 I Α Σ Τ Υ Ν Ο Μ ΙΚ Η Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η I ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2020