Τεύχος 2019 10 315

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ I να οδηγήσει στην κατακραυγή των πολλών για την στάση ή την αντίληψη των λίγων, καθώς και στην απόδοση ευθυνών σε αυτούς για τη δημιουργία ή την όξυνση ενός κοινωνικού ζητήματος (Καρύδης 2010: 44) προκαλώντας παράλληλα τη δυσανάλογη αντίδραση των Φορέων κοινωνικού ελέγχου (τυπικού και άτυπου) σε σχέση με την κοινωνική Βλάβη που προκαλείται. Φαίνεται ότι ο επηρεασμόςτης κοινής γνώμης από τα Μ.Μ.Ε. και η δημιουργία φόβου από την υπερβολική έκθεση ενός πραγματικού ή ακόμα και φανταστικού ζητήματος επηρεάζει αισθητά και τη διαδικασία εγκληματοποίησης. Ειδικότερα, ο ηθικός ή ηθικολογικός πανικός συνήθως ξεκινά με ανησυχία και φόβο των πολιτών απέναντι σε ένα κοινωνικό πρόβλημα ή σε μια διαφορετική ομάδα. Η ανησυχία αυτή, ενισχυόμενη με συνεχή ανατροφοδότηση μηνυμάτων από τα Μ.Μ.Ε., εξελίσσεται σε αντιπαλότητα και τελικά ίσως σε εχθρότητα των υπολοίπων προς την κοινωνική ομάδα και τη στάση της. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα την έντονη κοι­ νωνική αντίδραση των πολλών εναντίον των λίγων των οποίων οι ενέργειες θεωρούνται πλέον ως απειλή. Η έντονη κοινωνική αντίδραση έχει ως συνέπεια την αναγκαστική εγρήγορση και κινητοποίηση Φορέων του επίσημου κοινωνικού ελέγχου. Το κράτος, επομένως, μέσω των Υπηρεσιών του παρεμβαίνει πιο δυναμικά απέναντι στο πρόβλημα, λαμβάνοντας αυξημένα μέτρα τα οποία ίσως είναι υπερβολικά απέναντι στην ανεπιθύμητη δραστηριότητα ή συμπεριφορά (Καρύδης 2010: 50). Συχνά γινόμαστε δέκτες δημοσιευμάτων και τηλεοπτικών αφιερωμάτων για αδικήματα κατά της ιδιοκτησίας, χρονικά και εγκληματολογικά ασύνδετα μεταξύ τους, τα οποία φωτογρα­ φίζουν και «γκετοποιούν» ολόκληρες περιοχές κάτω από το φάσμα της παρανομίας και της εγκληματικότητας, ασκώντας πίεση και εγείροντας φόβους στους πολίτες. Παράλληλα, η χώρα μας τα τελευταία χρόνια καλείται να αντιμετωπίσει ένα δυσεπίλυτο και πολυδιάστατο ζήτημα που αφορά στη μετακίνηση πληθυσμών χωρίς έγγραφα, από την Ασία και την Αφρική. Ο πόλεμος στη Σύρια επίσης, οξύνει το ήδη υπάρχον ζήτημα, αναγκάζοντας πολλούς Σύριους να αναζητή­ σουν καλύτερες συνθήκες ζωής, ως πρόσφυγες στην Ευρώπη. Το προσφυγικό ζήτημα, πόσω μάλλον το μεταναστευτικό πρό­ βλημα φαίνεται ότι εγείρουν ηθικούς πανικούς στη κοινωνία μας, επηρεάζοντας την αντίληψη των πολιτών. Στο σημείο αυτό, τα Μ.Μ.Ε. βρίσκουν πρόσφορο έδαφος να ασχοληθούν εκτενώς με ζητήματα που ενδιαφέρουν μεγάλη μερίδα πολιτών, όπως την εγκληματικότητα και το μεταναστευ­ τικό, καθότι έχουν σημαντική εμπορική, διαφημιστική και κατ' επέκταση οικονομική αξία για αυτά. Βέβαια, η έντονη προβολή ζητημάτων που δημιουργούν ηθικούς πανικούς δεν πραγμα­ τοποιείται απαραίτητα μόνο για τη δημοσιογραφική τους αξία ή αποκλειστικά στο πλαίσιο της επαγγελματικής απασχόλησης των εκπροσώπων του Τύπου, αλλά μπορεί από μερίδα δη­ μοσιογράφων ή μέσων να επιδιώκεται συνειδητά η όξυνση των προβλημάτων για την εξυπηρέτηση συμφερόντων και ανελαστικών ιδεολογικών αντιλήψεων. Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι η παρουσίαση των ζητη­ μάτων που εγείρουν ηθικούς πανικούς με πηχυαίους τίτλους, εκτενή δημοσιεύματα και μεγάλης διάρκειας τηλεοπτικά ρεπορ­ τάζ ή ραδιοφωνικά αφιερώματα τα οποία σαφώς επηρεάζουν τη κοινή γνώμη. Επομένως, η υπέρμετρη ορισμένες φορές δημοσιοποίηση ενός θέματος εντείνει την ηθική αγανάκτηση των πολιτών και αναγκάζει τους Φορείς του κοινωνικού ελέγχου να λαμβάνουν πιο αυξημένα μέτρα για τη διαχείριση του προβλήματος, εντεί- νοντας τους τρόπους και τα μέσα αντιμετώπισης προκειμένου να ανταποκριθούν αποτελεσματικά σε συμπεριφορές, στάσεις ή ζητήματα τα οποία θεωρούνται ως εσωτερικοί εχθροί (Κα- Σ Ε Π Τ Ε Μ Β Ρ ΙΟ Σ - Ο Κ Τ Ω Β Ρ ΙΟ Σ 2019 I ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ I 4 9