Τεύχος 2019 10 315

I ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ Η__________________ _ ► Του Α/Α' ΣΦΕΤΣΟΥ Χαραλάμπους. Κοινωνικού Λειτουργού, Τμηματάρχη Τμήματος Διοικητικής Υποστήριξης & Εκπαίδευσης της ΓΕ.Π.Α.Δ. Δυτικής Ελλάδας ΗΘΙΚΟΙ ΠΑΝΙΚΟΙ - Μ.Μ.Ε. ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ 'imsm Η ζωή των ανθρώπων σε κάθε κοινωνία ρυθμίζεται από κανόνες, οι οποίοι είναι αποδεκτοί από το μεγαλύτερο μέρος του κοινωνικού συνόλου, ως ένα αποτελεσματικό μέσο ρύθμισης των κοινωνικών συναναστροφών (Βιδάλη 2013: 12). Οι κανόνες που σε μια σύγχρονη κοινωνία ρυθμίζουν τη ζωή των μελών της μπορεί να είναι γραπτοί, θεσπιζόμενοι από τη νομοθετική εξουσία, αλλά και άγραφοι, πηγάζοντας κυρίως από το έθιμο ή το εθιμικό δίκαιο. Παρότι όμως οι κανόνες διευ­ κολύνουν την κοινωνική συμβίωση και προάγουν τις ανθρώπι­ νες σχέσεις, δεν είναι λίγες οι φορές που τους παραβιάζουμε. 0 Γάλλος Κοινωνιολόγος Emile Durkheim υποστήριξε ότι δεν υπάρχει κοινωνία στην οποία δεν υπάρχει έγκλημα (Ζαραφω- νίτου 1998:11). Ουσιαστικά, οπουδήποτε συνυπάρχουν άνθρω­ ποι υφίστανται παραβάσεις και εγκληματικές συμπεριφορές. Η παράβαση των άτυπων κανόνων δεν προϋποθέτει απα­ ραίτητα κάποια επίπτωση στον παραβάτη, σε αντίθεση με τον τυπικό κανόνα, του οποίου η μη τήρηση επιφέρει προκαθορι­ σμένες και συγκεκριμένες συνέπειες, των οποίων η επιβολή είναι υποχρεωτική (Βιδάλη 2013:13). Οι κυρώσεις επιβάλλονται με βάση τις ουσιαστικές και δικονομικές εγγυήσεις που πα­ ρέχουν στον κατηγορούμενο το ποινικό δίκαιο και η ποινική δικονομία. (Κουράκης 1997: 6). Άρα, υπάρχουν πράξεις που έχουν τυποποιηθεί ποινικά και αποτελούν εγκλήματα. Πότε όμως μια πράξη εγκληματοποιείταί; Ο νομοθέτπς παραμένει ανεπηρέαστος από τη στάση του κοινωνικού συνόλου απέναντι σε ένα ζήτημα, μια δεδομένη χρονική στιγμή; Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης έχουν τη δυναμική να κατευθύνουν πολιτικούς και πολίτες προς την εγκληματοποίηση μιας συμπεριφοράς ή μιας πεποίθησης; Για να απαντήσουμε στα ανωτέρω ερωτήματα, πέρα από το γενικό αξίωμα ότι η πολιτεία ορίζει τους νόμους αποσκοπώ- ντας στην αρμονική ρύθμιση των σχέσεων των πολιτών με το κράτος και μεταξύ τους, κεντρική έννοια αποτελεί αυτή των ηθικών ή ηθικολογικών πανικών, καθώς και ο ενδεχόμενος ρόλος των Μ.Μ.Ε. στη δημιουργία τους. Η έντονη, συνεχής και στοχευμένη προβολή ενός κοινωνικού προβλήματος από τα Μ.Μ.Ε., ανεξάρτητα από τον ενημερωτικό της χαρακτήρα, ωθεί τους πολίτες, ανάλογα με το θέμα που πραγματεύεται, να νιώσουν απειλή για την ταυτότητά τους, την καθημερινότητά τους, την περιουσία τους ή ακόμα και για την ίδια τους τη ζωή, δημιουργώντας τους μια δικαιολογημένη ηθική αγανάκτηση, ακραία μορφή της οποίας είναι ο ηθικός ή ηθικολογικός πανικός (Καρύδης - Χουλιάρας, 2015: 32). Ο ηθικός πανικός δύναται 4 8 I ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ I Σ Ε Π Τ Ε Μ Β Ρ ΙΟ Σ - Ο Κ Τ Ω Β Ρ ΙΟ Σ 2019