Τεύχος 2018 04 307

Ποιοι είναι όμως οι παράγοντες που προκαλούν στρες; Στη μελέτη του στρες, έχει αναγνωριστεί ότι σε ένα μεγάλο βαθμό, διάφορες καταστάσεις του περιβάλλοντος και γεγο­ νότα στη ζωή ενός ατόμου ενδέχεται να προκαλέσουν πί­ εση στο άτομο και να επηρεάσουν το βαθμό στον οποίο θα βιώσει στρες. Αυτοί οι παράγοντες μπορεί να είναι οι εξής: ► Οικονομικά προβλήματα ► Κίνδυνος για τη σωματική υγεία ►Ύπαρξη σοβαρής ασθένειας ► Γεγονότα αποχωρισμών - θανάτων ► Προβλήματα στις σχέσεις, οικογένεια, κοινωνικό δίκτυο ► Ξαφνικές, μη ελεγχόμ ενες καταστάσεις ► Αβέβαιες καταστάσεις ► Αλλαγές στις συνθήκες ζωής ► Ματαίωση προσδοκιών ► Αρνητικές συνθήκες στην εργασία Η ύπαρξη αυτών των παραγόντων κάνει σαφές το γεγονός ότι υπάρχουν αιτίες που έχουν να κάνουν με το περιβάλλον του ατόμου οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν ένα άτομο ώστε να νιώσει στρες. Η διαπίστωση αυτή είναι εν μέρει σωστή γιατί όλοι οι άνθρωποι επηρεάζονται από τις καταστάσεις που βιώνουν και τα γεγονότα που συμβαίνουν στη ζωή τους. Προκύπτουν όμως τα εξή ς ερωτήματα: γιατί δυο άνθρωποι, ενώ μπορεί να βιώνουν το ίδιο πρόβλημα (π.χ. τη διάγνωση μιας σοβαρής ασθένειας) εντούτοις αντιδρούν με διαφορετι­ κό τρόπο ο καθένας; Ή γιατί ένα άτομο στρεσάρεται αρκετά ενώ ένα άλλο άτομο βιώνει λιγότερο στρες; Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα δείχνει ότι το στρες δεν είναι αποτέλεσμα μόνο των εξω τερικών συνθηκών που αντιμετωπίζουν οι άν­ θρωποι αλλά υπάρχουν διαφορές μεταξύ των ίδιων ατόμων όσον αφορά το βαθμό του στρες που βιώνουν αλλά και τις συγκεκριμένες καταστάσεις που τους στρεσάρουν. Η επι­ στημονική κοινότητα έχει καταλήξει ότι το στρες είναι απόρ­ ροια και των εξω τερικώ ν συνθηκών αλλά και παραγόντων που σχετίζονται με το ίδιο το άτομο όπως η προσωπικότητα του ατόμου, οι πεποιθήσεις του. οι σκέψεις του κ.λη.. Ένας σημαντικός παράγοντας είναι ο τρόπος με τον οποίο το ίδιο το άτομο αντιλαμβάνεται και επεξεργάζετα ι τις διάφορες καταστάσεις που βιώνει. Για παράδειγμα, δύο άτομο μπο­ ρεί να βιώνουν μια παρόμοια κατάσταση, ωστόσο το πρώ­ το άτομο ερμηνεύει την κατάσταση ως πολύ απειλητική για τον εαυτό του, σκέφτεται παρορμητικά και κάνει διάφορες αρνητικές σκέψεις για το μέλλον ενώ αντίθετα, το δεύτερο άτομο ερμηνεύει την ίδια κατάσταση ως λιγότερο απειλητική, σκέφτεται πιο ορθολογικά και προσπαθεί να αποτιμήσει πιο ρεαλιστικά την κατάσταση που βιώνει. Είναι επόμενο ότι το πρώτο άτομο θα βιώσει περισσότερο στρες από το δεύτερο άτομο το οποίο θα προσαρμοστεί καλύτερα στην κατάσταση που βιώνει. Φαίνεται λοιπόν, ότι το στρες το προκαλούν και οι καταστάσεις που βιώνουν τα άτομα αλλά και ο τρόπος που τα άτομα αξιολογούν και επεξεργάζονται αυτές τις καταστά­ σεις. Μάλιστα, όταν τα άτομα δεν επεξεργάζονται σωστά και εκτιμούν λάθος τις καταστάσεις που βιώνουν, αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην καταφέρνουν να τις αντιμετωπίσουν και να τις διαχειριστούν με τον καλύτερο τρόπο. Για παράδειγ­ μα. όταν υπάρχει μια δυσκολία, ένα άτομο, ενδεχομένως, μπορεί να αδυνατεί να δει "κατάματα" την πραγματικότητα, να λειτουργεί με άρνηση και έτσι να μην μπορεί να κάνει τις κατάλληλες ενέργειες που χρειάζεται για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Το γεγονός αυτό με τη σειρά του στη διάρκεια του χρόνου προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη αύξηση του στρες. ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΤΡΕΣ Με δεδομένο το γεγονός ότι η ένταση του άγχους που βι- ώνουμε επηρεάζεται από τις σκέψεις και τον τρόπο αντίλη­ ψης του κάθε ατόμου ας δούμε παρακάτω ορισμένες στρα­ τηγικές και τεχν ικ ές που θα βοηθήσουν προκειμένου να μπορούμε να αντιμετωπίζουμε όσο το δυνατόν καλύτερα το καθημερινό στρες; ΘΕΤΟΥΜΕ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ Μια βασική αιτία του στρες προκύπτει από το γεγονός ότι πολλές φορές στο μυαλό μας. τα σκεπτόμαστε όλα μαζί, τα έχουμε όλα στη σκέψη μας ανακατωμένα και μπερδεμένα με αποτέλεσμα να κατακλυζόμαστε από άγχος για το αν θα μπορέσουμε τελικά να καταφέρουμε να κάνουμε όλα αυτά που σκεφτόμαστε. Το κλειδί για την αντιμετώπιση είναι να θέτουμε προτεραιότητες. Να μάθουμε, δηλαδή, να ξεχω ­ ρίζουμε ποια είναι τα σημαντικά από τα μη σημαντικά, τα επείγοντα από τα μη επείγοντα και να επικεντρωνόμαστε σε αυτά που χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση αφήνοντας χώρο για τα υπόλοιπα σε μεταγενέστερο χρόνο. ΙΕΡΑΡΧΟΥΜΕ & ΟΡΓΑΝΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΑΣ Η οργάνωση των πραγμάτων που έχουμε να επιτελέσου- με βοηθά πολύ στην καθημερινή λειτουργικότητά μας. Είναι