Τεύχος 2020 10 321

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ► Του Ανθ/μου Παππά Οδυσσέα Ναυμαχ ί α της Ναύπακτού Η αφύπνιση ίου εθνικού επαναστατισμού των Ελλήνων Με την ονομασία Ναυμαχία της Ναύπακτού έμ εινε στην ιστορία η ναυμαχία που έλαβε χώρα στις 7 Οκτωβρίου του 1571, μεταξύ των ενωμένων στόλων της Ισπανίας, της Βενε­ τίας, της Γένουας, των Ιπποτών της Μάλτας, του δουκάτου της Σαβοΐας, του δουκάτου του Ουρμπίνο, του μεγάλου δουκάτου τηςΤοσκάνηςκαιτου Πάπα υπάτην ονομασία Lega Santa (Ιερή Ένωση)από τη μία πλευρά και του στόλου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από την άλλη, στην είσοδο του Κορινθιακού Κόλπου, ανάμεσα στις νήσους Εχινάδες κα ι στο Ακρω τήριο Σκρόφα. Η ονομασία της ναυμαχίας προήλθε από την ονομασία του κόλπου, όπου έλαβε χώρα η διένεξη, καθώς τότε ολόκληρος ο Κόλπος ανάμεσα στο Ιόνιο και τον Κορινθιακό ονομαζόταν από τους Ενετούς «Κόλπος της Ναυπάκτου». Αποτελεί δε, μία από τις σημαντικότερες και μεγαλύτερες ναυμαχίες όλων των εποχών, τόσο για τον αριθμό των σκαφών που ενεπλάκησαν, όσο και για την τακτική που εφαρμόστηκε, αλλά και επειδή σηματοδότησε το τέλος των κωπήλατων πο­ λεμικώ ν πλοίων και την ανατολή των ιστιοφόρων στους κατά θάλασσα αγώνες. Το ιστορικό πλαίσιο Αφορμή για τη διεξαγωγή της ναυμαχίας υπήρξε η κατά­ ληψη της Κύπρου από τον Σουλτάνο Σελήμ Β', τον Αύγουστο του 1570, και οι επακόλουθες από τους Τούρκους σφαγές των παραδοθέντων Ενετών, αλλά και οι επεκτατικές διαθέσεις των Οθωμανών προς δυσμάς, εναντίον των χριστιανικών κρατών, τα οποία, στις 25 Μάΐου 1571, με πρωτοβουλία του Πάπα Πίου του Ε', σύναψαν συμμαχία για κοινές πολεμικές ενέργειες κατά των Οθωμανών, αποβλέποντας στη διάλυση του οθωμανικού στόλου και στην απελευθέρωση των κατεχομένων εδαφών. Ο ευρωπαϊκός συμμαχικός υπερστόλος αποτελούταν ω ς επί το πλείστον από ενετικά πλοία, δεδομένου ότι η Βενετία ήταν η περισσότερο πληγείσα από την οθωμανική επεκτατικότητα στις κτήσεις της δύναμη, ενώ, στον στόλο της Ισπανίας συνε­ νώθηκαν οι στόλοι Νεάπολης και Σικελίας, που υπάγονταν σ’ αυτήν, καθώς και ο στόλος της Γένουας με τα σκάφη του Πάπα. Στα μέσα του 1571, ο στόλος αυτός, που αριθμούσε σύνο- λικά 212 πλοία, συγκεντρώ θηκε στη σ ικελική Μεσσήνη και στις 17 Σεπτεμβρίου απέπλευσε για τα ελλαδικά ύδατα, προς συνάντηση του οθωμανικού στόλου, μεταφέροντας δύναμη πεζικού περίπου 28.000 ανδρών: 10.000 Ισπανούς απλού πε­ ζικού άριστης ποιότητας, 7.000 Γερμανούς και Κροάτες, 5.000 Ιταλούς μισθοφόρους πληρωμένους από την Ισπανία και 5.000 Βενετούς στρατιώτες. Στις 26 Σεπτεμβρίου ο συμμαχικός στόλος κατέπλευσε στην Κέρκυρα, όπου μετά από μικρή ανάπαυση απέπλευσε προς Νότο, όπου παραπλέονταςτην ηπειρωτική ακτή κα ι φθάνοντας στις Εχινάδες νήσους του Κόλπου της Ναυπάκτου αντελήφθη τον οθωμανικό στόλο. Οι οθωμανικές γαλέρες επανδρώνονταν από 13.000 έμπει­ ρους ναύτες, προερχόμενους από τα ναυτικά έθνη της Οθω­ μανικής Αυτοκρατορίας, όπως Βέρβερους,Έλληνες, Σύρους και Αιγύπτιους, καθώς και 36.000 στρατιώτες.Έπλεε κι εκείνος προς εντοπισμό του χριστιανικού στόλου. Αποτελούταν από 3 6 I ΑΣΤΥΝΟΜ ΙΚΗ ΑΝΑ ΣΚΟ ΠΗ ΣΗ I ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2020