Τεύχος 2020 10 321

ΑΦΙΕΡΩΜΑ η Αστυνομία φαίνεται πως έχει πιο συχνή επαφή με τα αυτο- κτονικά άτομα, αφού ενδέχεται να έχουν επικοινωνήσει μαζί τους μόλις τρεις μήνες πριν από τον θάνατό τους. Παράλληλα, έχει καταγραφεί, ότι οι αστυνομικοί ω ς επαγγελματική ομάδα διαχειρίζονται δέκα (10] φορές περισσότερες υποθέσεις αυτο­ κτονίας και αυτοτραυματικών συμπεριφορών σε σχέση με το ιατρικό προσωπικό και τις υπόλοιπες εξειδικευμ ένες ομάδες (ψυχολόγοι κλπ.), δεδομένου ότι επιλαμβάνονται σε έκτακτα περιστατικά οπουδήποτε χρειαστεί, αφού ο αστυνομικός δεν έχει προκαθορισμένο χώρο εργασίας, ενώ, επιπλέον, πρέπει να διαχειρίζονται πιθανή αυτοκτονική συμπεριφορά ατόμων στα κρατητήρια των αστυνομικών υπηρεσιών. Επιπρόσθετα, η «εμπλοκή» των ασ τυνομικώ ν σε περι­ πτώσεις αυτοκτονικώ ν ατόμων είναι πολυδιάστατη, καθώς οι αστυνομικοί δεν αρκούνται στον κατευνασμό του εν δυνά­ μει αυτόχειρα αλλά ταυτόχρονα καλούνται να φέρουν ηρεμία στους ο ικ είο υ ς του, που μπορεί να παρίστανται στον χώρο, να συντονίσουν τη δράση άλλων φορέων που ενεργούν ή να συνεργαστούν μαζί τους (π.χ. πυροσβέστες, διασώστες) και να απομακρύνουν κινδύνους που μπορεί να προκύψουν για τρίτους από την αυτοκτονική συμπεριφορά κάποιου (π.χ. κίν­ δυνος ατυχήματος, περιπτώσεις απαγωγών με υποψία τέλεσης ανθρωποκτονίας-αυτοκτονίας]. Πώς μπορεί να συνεισφέρει ο αστυνομικός στην πρό­ ληψη των αυτοκτονιών; Οι αστυνομικοί μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά στην πρόληψη της αυτοκτονίας, εστιάζοντας στις κάτωθι συνθήκες: - Γνώση των κινδύνων Όταν τα άτομα των υπηρεσιών πρώτης γραμμής έρχονται αντιμέτωπα με ένα ψυχικά πάσχον άτομο ή με παραΒατικό άτομο που πάσχει από ψυχική διαταραχή, θα πρέπει να είναι σε ετοιμότητα για την πιθανότητα μιας αυτοκτονικής πράξης, καθώς επίσης και για το ενδεχόμενο πρόκλησης βλάβης σε άλλα άτομα (συμπεριλαμβανομένης και της επίθεσης εναντίον του ατόμου πρώτης γραμμής). - Γνώση της νομοθεσίας Η καλή γνώση της νομοθεσίας, όσον αφορά την ψυχιατρι­ κή αξιολόγηση κα ι τις υπηρεσίες ψ υχικής υγείας εντός του συστήματος της ποινικής δικαιοσύνης, είναι επίσης ένας πα­ ράγοντας ουσιώδους σημασίας για την κατάλληλη διαχείριση των παραβατικών ατόμων με ψυχικές διαταραχές, τα οποία είναι αυτοκτονικά. Οι αστυνομικοί, ως γνώστες της νομοθεσίας, γνωρίζουν πότε πληρούνται οι προϋποθέσεις παραπομπής προς εξέταση και ακούσιας νοσηλείας των εν λόγω ατόμων. Οι αστυνομικοί θα πρέπει να θεωρούνται ως οι πλέον αρμόδιοι των υπηρεσ ιών πρώτης γραμμής, επειδή αυτοί δ ιευκο λύ ­ νουν την πρόσβαση σε υπηρεσίες ιατρικής και ψυχιατρικής αξιολόγησης και θεραπείας, δρώντας είτε αυτεπάγγελτα σε επείγουσες περιπτώσεις απόπειρας αυτοκτονίας ή εκδήλωσης πρόθεσης αυτοκτονίας, είτε εκτελώντας σχετικές εισαγγελικές παραγγελίες κατόπιν συνεννόησης των ο ικείω ν προσώπων του πάσχοντα με τις αρμόδιες Αρχές. - Έλεγχος της πρόσβασης σε θανατηφόρα μέσα αυτοκτονί­ ας- σύνδεση αυτοκτονιών με οικογενειακές διαμάχες Ο έλεγχος της πρόσβασης σε θανατηφόρα μέσα αποτελεί σημαντική στρατηγική πρόληψης, η οποία δύναται να εφαρμο- σθεί από αστυνομικούς αφού η παρουσία πυροβόλων όπλων έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας. 0 περιορισμός της πρόσβασης σε πυροβόλα όπλα είναι ουσιαστικής σημασίας σε περιπτώσεις όπου παρατηρείται ενδοο ικογενειακή Βία, καθώς αυτή μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση της Βίας και να καταλήξει σε περιστατικά, αρχικώς, φόνου και, ακολού­ θως, αυτοκτονίας. Ορισμένες φορές, η αυτοκτονία -συνήθως με πυροβόλο όπλο- μπορεί να ακολουθήσει την κορύφωση μιας ενδοοικογενειακής διαμάχης, που συνδυαστικά με τυχόν ιστορικό μακροχρόνιων κατάχρησεων, μπορεί να οδηγήσει σε ακρότητες. Συχνά, οι δράστες με μακροχρόνιο ιστορικό διαταραγμέ- νης προσωπικότητας έχουν απασχολήσει το Νόμο, αφού είναι γνώριμοι στις τοπικές αστυνομικές Αρχές μέσα από επεισόδια που προκαλούν. Επειδή, λοιπόν, τα άτομα αυτά, αλλά και το ιστορικό τους είναι γνωστά στην Αστυνομία σε κοινοτικό επίπεδο, υπάρχουν περιθώρια για την αποτροπή τυχόν αυτοκτονικών κρίσεων, μέσα από: την έγκαιρη αναγνώριση τω ντάσ εώ ν τους, την πα­ ραπομπή τους σε κατάλληλα προγράμματα παρέμβασης για χρήστες ουσιών ή δομές ψυχικής υγείας, καθώς επίσης και την απομάκρυνση των όπλων από την οικία, ιδιαίτερα εάν έχει υπάρξει προηγούμενη απόπειρα αυτοκτονίας. ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2020 I ΑΣΤΥΝΟΜ ΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗ ΣΗ I 31