Τεύχος 2020 08 320

ΑΦΙΕΡΩΜΑ • Εμπορία και μετανάστευση: Τα ποινικά δίκτυα επωφελού­ νται από τις προκλήσεις της μετανάστευσης, στοχεύοντας δυσανάλογα τις γυναίκες και τα κορίτσια που διακινούνται μέσω της οδού της Κεντρικής Μεσογείου για σεξουαλική εκμετάλλευση. • 0 ρόλος του Διαδικτύου: Η εμπορία για σεξουαλική εκμε­ τάλλευση χαρακτηρίζεται όλο και περισσότερο από τη χρήση ζωντανών δικτυακών καμερών και τη μαζική εξ αποστάσεως σεξουαλική κακοποίηση παιδιών. Οι διακινητές χρησιμοποι­ ούν το Διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να εκμεταλλευτούν τα θύματα. • Εσωτερική εμπορία: Η παράνομη διακίνηση στην επικράτεια των κρατών- μελών αυξάνεται, καθώς 22% των θυμάτων είναι πολίτες της Ε.Ε., που έχουν καταγραφεί ως θύματα στη χώρα τους. • Εμπορία παιδιών: Τα νεότερα θύματα γίνονται όλο και πε­ ρισσότερο στόχος. • Εμπορία ανθρώπων με αναπηρίες: Οι διακινητές στοχεύουν όλο και περισσότερο τους ανθρώπους με αναπτυξιακές και σωματικές αναπηρίες, που συχνά τους χρησιμοποιούν για καταναγκαστική επαιτεία ή σεξουαλική εκμετάλλευση. Πώς, λοιπόν, μπορεί να αναχαιτιστεί η ολοένα μεταβαλ­ λόμενη δράση των κυκλωμάτων εμπορίας ανθρώπων; Σύμφωνα με την Ε.Ε., τα κράτη μέλη πρέπει να: • Ποινικοποιήσουν τη δράση όσων χρησιμοποιούν εν γνώ- σει τους υπηρεσίες που παρέχονται από θύματα εμπορίας ανθρώπων, προκειμένου να καταπολεμηθεί η ατιμωρησία, εξασφαλίζοντας ότι όσοι εκμεταλλεύονται και καταχρώνται τα θύματα προσάγονται στη δικαιοσύνη. • Λάθουν μέτρα που να αντιμετωπίζουν όλες τις πτυχές της αλυσίδας εμπορίας ανθρώπων. • Αντιμετωπίσουν όλες τις μορφές εκμετάλλευσης και να εξα­ σφαλίσουν ότι όλες οι κατηγορίες θυμάτων βρίσκονται στην πρώτη γραμμή δράσης και λαμβάνουν την ίδια προσοχή. • Διασφαλίσουν ότι τα μέτρα ευαισθητοποίησης και κατάρτισης στοχεύουν και επιτυγχάνουν συγκεκριμένα αποτελέσματα, ιδίως όσον αφορά στην πρόληψη. • Ενισχύσουν τη διασυνοριακή επιβολή του νόμου και της δικαστικής συνεργασίας, εντός και εκτός της Ε.Ε. • Ενισχύσουν την ικανότητα αναγνώρισης των θυμάτων. • Παράσχουν στα θύματα ειδική Βοήθεια και προστασία κατά φύλο και ηλικία. • Βεβαιωθούν ότι υπάρχουν εργαλεία για τη διεκδίκηση απο­ ζημίωσης από τα θύματα. • Αντιμετωπίσουν την εμπορία ανθρώπων στο πλαίσιο της μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένηςτης αντιμετώπισης των ειδικών αναγκών των γυναικών και των κοριτσιών που διακινούνται για σεξουαλική εκμετάλλευση στην Ε.Ε. • Βελτιώσουν τη συλλογή δεδομένων για καλύτερη παρακο­ λούθηση και χάραξη πολιτικής. Η περίπτωση της Ελλάδας Σεξουαλική εκμετάλλευση, εργασιακή σκλαβιά (κυρίως στον αγροτικό τομέα) και αναγκαστική επαιτεία είναι οι τρεις μορφές εμπορίας ανθρώπων που απαντώνται συχνότερα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, την περίοδο 2014-2018 εντοπίστηκαν 162 περιπτώσεις εμπορίας ανθρώπων με τον αριθμό των αναγνωρισμένων θυμάτων να ανέρχεται σε 229. Η συντριπτική πλειοψηφία των θυμάτων ήταν γυναίκες (178 θύματα, δηλαδή ποσοστό 77,7%), ενώ ιδιαίτερα ανησυχητική θεωρείται η ύπαρξη ανήλικων μεταξύ των θυμάτων (60 ανήλικα θύματα, ποσοστό 26,2%). Επίσης, παρά τη γενική αντίληψη ότι τα θύματα εμπορίας ανθρώπων είναι μόνο αλλοδαποί, τα 32 από τα θύματα ήτανΈλληνες πολίτες. Ο εντοπισμός και η αναγνώριση των πιθανών θυμάτων παραμένει μια πρόκληση, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, καθώς η ραγδαία αύξηση των μεταναστευτικών ροών στη χώρα μας, σημαίνει μεγαλύτερο αριθμό ευάλωτων στην εκμετάλλευση ατόμων, αλλά και μεγαλύτερη δυσκολία στον διαχωρισμό των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων (trafficking) από τα θύματα πα­ ράνομης διακίνησης ανθρώπων (smuggling). Και αυτό γιατί τα θύματα του trafficking δεν είναι πάντα ορατά. Από τις βιοτεχνίες ένδυσης μέχρι τα χωράφια, και από τα «στούντιο» της πορνείας μέχρι την επαιτεία ασυνόδευτων παιδιών, την οικιακή δουλεία, τα παιδιά στρατιώτες, την εξώ­ θηση τους σε παράνομες δραστηριότητες τύπου Βαποράκια, τσαντάκηδες, στο εμπόριο βρεφών και σε παράνομες υιοθεσίες. 30 I ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ I ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2020