Τεύχος 2019 04 312

I ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ A ► Της A/B (ΥΓ - Ψυχολόγου) ΚΟΥΒΑΤΣΟΥΖωής (Διδάκτορας Ψυχολογίας, Ph.D.) ΓΕ.Π.Α.Δ. Νοτίου Αιγαίου ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗΣ Ο όρος «Σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης» (σύνδρομο Burnout) εκφράζει την ψυχοσωματική καταπόνηση του εργαζόμενου κατά την προσπάθεια προσαρμογής του στις καθημερινές επαγγελματικές δρα­ στηριότητες. Είναι ένα ψυχοσωματικό σύνδρομο που χα­ ρακτηρίζεται από συναισθηματική εξάντληση, αισθήματα αποπροσωποποίησης, όπου ο εργαζόμενος αρχίζει να υι­ οθετεί στάσεις και συμπεριφορές που τον απομονώνουν συναισθηματικά, καθώς και από αισθήματα ανεπάρκειας στον εργασιακό τομέα (Maslach & Jackson, 1981). Το σύν­ δρομο αναπτύσσεται σταδιακά μετά τις πρώτες απογοητεύ­ σεις και ματαιώσεις στον εργασιακό χώρο και έχει προταθεί πως ακολουθεί τέσσερα στάδια (Edelwick & Brodsky. 1980): 1) Το στάδιο του ιδεαλισμού - ενθουσιασμού 0 εργαζόμενος αφιερώνει πολύ χρόνο στην εργασία του, έχει υψηλές προσδοκίες και στόχους, ενώ ταυτόχρονα επενδύει στις σχέσεις που αναπτύσσονται με τους συναδέλφους του. F ) Το στάδιο της αμφιβολίας 0 εργαζόμενος αντιλαμβάνεται ότι, παρά τις προσπάθειές του. η εργασία δεν ικα ­ νοποιεί τις ανάγκες και τις προσδοκίες του. Αρχίζει να αποστασιοποιείται και να εστιάζει περισσότερο στα προβλή­ ματα, όπως οι χαμηλές οικονομικές απολαβές, το εργασιακό ωράριο κ.ά.. για τα οποία δε νοιαζόταν στο παρελθόν. I) Το στάδιο της ματαίωσης 0 εργαζόμενος απογοητεύεται για τις μάταιες προσπά­ θειές του και αμφισβητεί τις προσωπικές του ικανότητες. >) Το στάδιο της απάθειας Ο εργαζόμενος αποφεύγει κάθε υπευθυνότητα και πα­ ραμελεί τα καθήκοντά του. ως απόρροια των χρόνιων ματαιώσεων που έχει βιώσει. Η πιθανότητα ανάπτυξης του συνδρόμου επαγγελματι­ κής εξουθένωσης εξαρτάται από τη φύση της εργασίας, κα­ θώς και από τα προσωπικά χαρακτηριστικά του εργαζομένου (Martinussen. Richardsen. & Burke, 2007). Τα επαγγέλματα παροχής βοήθειας (δικαστικοί λειτουργοί, σωφρονιστικοί υπάλληλοι, εκπαιδευτικοί, αστυνομικοί, ιατρικό, ηαραϊα- τρικό και νοσηλευτικό προσωπικό κ.ά.) φαίνεται πως πλήτ­ τονται σε μεγαλύτερο βαθμό, καθώς το προσωπικό καλείται να παρέχει υποστήριξη σε συναισθηματικά έντονες καταστά­ σεις. Πιο συγκεκριμένα, το επάγγελμα του αστυνομικού χα­ ρακτηρίζεται από την έκθεση σε στρεσσογόνες καταστάσεις, όπως η ανταπόκριση σε κρίσιμα και επικίνδυνα περιστατι­ κά (Andersen, Papazogiou, Koskelainen, & Nyman, 2015. Kunst, 2011). Ο υπερβολικός φόρτος εργασίας, το αίσθημα έλλειψης ελέγχου στη διαχείριση των περιστατικών, η ανε­ παρκής ανατροφοδότηση για την ποιότητα της εργασίας απο­ τελούν ορισμένα πρόσθετα χαρακτηριστικά του εργασιακού πλαισίου που συνδέονται με την ανάπτυξη του συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης στους αστυνομικούς. Παράλ- U U ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ - ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2019 J 4 ι "'·