Τεύχος 2018 10 310

ΕΡΕΥΝΑ I τύπου αμφεταμινών11. Δεν είναι λοιπόν το μέγεθος της αγο­ ράς αυτής που έχει σημάνει τον κώδωνα του κινδύνου, αλλά ο πρωτοφανής ρυθμός εμφάνισης και διακίνησης των ΝΨΟ, ο οποίος έχει οδηγήσει στη διαμόρφωση ενός νέου φαινο­ μένου στην παγκόσμια αγορά των ναρκωτικών. Το φαινόμενο αυτό χαρακτηρίζεται κυρίως από την εμφά­ νιση κάθε χρόνο καινούριων και διαφορετικών ουσιών. Από το 2009 έως το 2016 έχουν κάνει την εμφάνισή τους 739 διαφο­ ρετικές ουσίες που χαρακτηρίζονται ως ΝΨΟ, σε 106 διαφο­ ρετικές χώρες και περιφέρειες (τα συνθετικά κανναβινοειδή αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία όσον αφορά το διαφο­ ρετικό αριθμό ουσιών που καταγράφηκαν από τα Ηνωμένα Έθνη στο τέλος του 2016. ακολουθούμενα από τις συνθετικές καθινόνες και τις φαινεθυλαμίνες)11. Αυτό συμβαίνει κυρίως γιατί η αγορά αντιδρά πολύ γρήγορα στις εκάστοτε νομοθετι­ κές ρυθμίσεις. Στόχος των διακινητών είναι οι προς πώληση ουσίες να μην εμπίπτουν στους νόμους περί ναρκωτικών, να είναι δηλαδή νόμιμες. Έτσι λοιπόν, όταν σε μια χώρα εμφα­ νίζεται ένας νόμος για τον έλεγχο (ποινικοποίηση) κάποιας συγκεκριμένης ΝΨΟ τότε πολύ γρήγορα αυτή αντικαθίσταται από μια άλλη καινούρια που δεν εμπίπτει στο νόμο ή επανεμ­ φανίζεται σε κάποια άλλη χώρα με πιο ασθενείς νομοθετικές ρυθμίσεις ή η πώλησή της μεταπηδά στο ίντερνετ131. Οι ΝΨΟ σχεδιάζονται για να μιμούνται τη δράση των πα­ ραδοσιακών ναρκωτικών. Χρησιμοποιούνται για λόγους παρό­ μοιους με αυτούς που οδηγούν στη χρήση των ναρκωτικών ή ως υποκατάστατα αυτών. Δυστυχώς τις περισσότερες φορές οι καταναλωτές δεν γνωρίζουν το περιεχόμενο, τη δόση ή τη φαρμακολογική δράση της ουσίας που αγοράζουν™. Η χρήση των ΝΨΟ μπορεί να οδηγήσει σε δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία, σοβαρούς τραυματισμούς (μέσω τροχαίων ατυχημάτων ή βίαιης συμπεριφοράς), μαζικές δηλητηριάσεις, αυτοκτονί­ ες και θάνατο™451. Επιπλέον, οι επαγγελματίες που εργάζονται στο χώρο της υγείας και καλούνται να περιθάλψουν χρήστες, πολύ συχνά δε γνωρίζουν τις νέες ουσίες που διακινούνται στην αγορά14. Υπάρχει πολύ περιορισμένη γνώση όσον αφο­ ρά στις επιβλαβείς ιδιότητάς τους ή στις επιπτώσεις από τη μακροχρόνια χρήση τους ή στο πώς να αντιμετωπιστούν σε ιατρικό και κλινικό επίπεδο περιστατικά των συγκεκριμένων χρηστών™. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο όταν οι χρήστες δε γνωρίζουν το περιεχόμενο ή τη δόση της ουσίας που έχουν χρησιμοποιήσει, για να ενημερώσουν το ιατρικό προσωπικό. Πολύ συχνά δε. οι χρήστες προτιμούν να κάνουν χρήση πολλών ουσιών ταυτόχρονα (polyabuse). Αυτή η τάση αποτελεί πολύ μεγάλο πρόβλημα για τη δημόσια υγεία καθώς η συνεργηστική δράση ουσιών μπορεί να έχει απρό­ βλεπτες και θανατηφόρες συνέπειες161. ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2018 I ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ I 4 5