Τεύχος 2018 10 310

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ I Κατά γενική ομολογία, η λήψη μέτρων εκ μέρους μερί­ δας ευρωπαϊκών κρατών για την αποκλιμάκωση της μετα- ναστευτικής κρίσης, υπό το μανδύα αφενός μεν της προά­ σπισης της εθνικής κυριαρχίας, αφετέρου δε της αποφυγής απώλειας εθνικής ταυτότητας, δεν συνάδουν με τις ευρω­ παϊκές πολιτικές σύγκλισης πάνω στις οποίες αναπτύχθη­ καν τα θεμέλια του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Ως εκ τού­ το, η απόφαση για μονομερή και μονοδιάστατη διαχείριση του φαινομένου εκ μέρους μερικών ευρωπαϊκών κρατών δεν ταυτίζεται με την ιδιοσυγκρασία του ευρωπαϊκού ενο- ποιητικού εγχειρήματος και το ρόλο της Ευρώπης, «ως την ήπειρο των ανθρωπιστικών αξιών της Μάγκνα Κάρτα, της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων, της ελευθερίας, της αλλη­ λεγγύης και πάνω από όλα της ποικιλομορφίας»14. Η εμπορία ανθρώπων μέσω της παράνομης διακίνηση ανθρώπινων ψυχών κατά τη διάρκεια της έξαρσης του με- ταναστευτικού - προσφυγικού φαινομένου είναι σύνθετο πρόβλημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μεμονωμένα από τα κράτη, αλλά δύναται να καταπολεμηθεί μόνο κατόπιν ολοκληρωμένης προσέγγισης, πολύπλευρης συνεργασίας (σε πολιτικό και αστυνομικό επίπεδο) και ανάπτυξης κοινού ευρωπαϊκού μετώπου για την καταπολέμησή του. Ασφαλι­ στική δικλείδα για την εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας στην Ε.Ε. αποτελεί η οικοδόμηση δεσμών περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ των κ-μ που θα αντικατοπτρίζει τον θεσμικό ρόλο της Ε.Ε. ως μία κοινότητα ασφαλείας οριζό­ μενη ως μία ομάδα κρατών τα μέλη της οποίας δεν αντι­ μετωπίζουν το ένα το άλλο με φόβο ούτε ετοιμάζονται για μία μεταξύ τους σύγκρουση15. Η μεταναστευτική κρίση της Ευρώπης έχει προκαλέσει οξείες αντιδράσεις και σημαντικές δυσχέρειες στις ευρω­ παϊκές κοινωνίες, καθώς και έντονη συζήτηση για την εν- δεδειγμένη πολιτική αντιμετώπισης της’6. Η Ε.Ε. και τα κ-μ αυτής, ένεκα των ραγδαίων εξελίξεων και των έντονων πολι­ τικών συγκρούσεων στην Μέση Ανατολή, καλούνται να ενώ­ σουν τις δυνάμεις και να πορευθούν με κοινή στρατηγική για την προστασία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Η αυ­ ξανόμενη μετακίνηση προσφύγων και μεταναστών από την Ασία και η μετέπειτα εγκατάσταση τους στις ευρωπαϊκές χώ­ ρες της Μεσογείου -Ελλάδα. Ιταλία και Ισπανία- συνιστούν ασύμμετρη απειλή της οποίας οι συνέπειες είναι μεν βρα­ χυπρόθεσμα ορατές αλλά δυστυχώς είναι εξαιρετικά επώ- δυνες σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, λόγω των διαφορετικών ιστορικών καταβολών και θρησκευτικών πεποιθήσεων των αλλοδαπών με τον γηγενή πληθυσμό της γηραιός ηπείρου. Λαμβάνοντας υπόψη, ότι το φαινόμενο της εμπορίας και διακίνησης ανθρώπων δεν είναι ελληνικό, αλλά μείζον ευ­ ρωπαϊκό ζήτημα, για την αναχαίτιση της εμπορίας ανθρώπων καταλυτικός είναι ο ρόλος της Ε.Ε, μέσω των διακυβερνητι­ κών οργάνων της. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οφείλουν να καλλι­ εργήσουν δεσμούς συνεργασίας μεταξύ των κ-μ, να οικοδο­ μήσουν δίαυλους επικοινωνίας με τις γειτνιάζουσες κρατικές οντότητες (Τουρκία & Χώρες των Βαλκάνιων) και να εμφυ- σήσουν στα κ-μ την νοοτροπία της συλλογικής προσπάθειας και αμοιβαίας αλληλοκατανόησης. Άλλωστε, μεσογειακές χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία βιώνουν κα­ θημερινά την μεταναστευτική πίεση, διότι αποτελούν πύλες εισόδου παράτυπων μεταναστών και ασκούν κλιμακωμένη πίεση προς τα λοιπά κ-μ της Ε.Ε. για ενδυνάμωση της ευρω­ παϊκής συνεργασίας. Για το λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκοί ηγέτες αναλαμβανόμενοι το βάρος που έχουν οι μεσογειακές χώρες διακήρυξαν τον Ιούνιο του 2008 στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο17 των Βρυξελλών ότι «επιβάλλεται να συνεχισθούν οι εργασίες για την περαιτέρω ανάπτυξη της ολοκληρωμένης στρατηγι­ κής διαχείρισης των συνόρων, όπου συμπεριλαμβάνεται και η αντιμετώπιση των ιδιαίτερων πιέσεων που αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη μέλη και η ισοβαρής κατανομή ευθυνών». Δυστυχώς, η Ε.Ε., ένεκα της δυσχερούς οικονομικής κα­ τάστασης που αντιμετωπίζουν ευρωπαϊκά κράτη και της με- ταναστευτικής - προσφυγικής κρίσης έχει απολέσει τη δ ιε­ θνή αναγνώρισή της ως μεγάλη δύναμη και ενεργού διεθνή δρώντα. Μέσω, όμως, της υιοθέτησης μίας ρεαλιστικής ευ­ ρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής θα καταφέρει να ανα­ γνωριστεί εκ νέου ως ισχυρός και αξιόπιστος εταίρος στο διεθνές και περιφερειακό σύστημα. Η εφαρμογή και υλο­ ποίηση κοινής μεταναστευτικής πολιτικής σε επίπεδο Ε.Ε. θα αποτελέσει τον καταλύτη για την ενδυνάμωση της δια­ κρατικής συνεργασίας και την αποφυγή αυθαίρετων, εγω­ ιστικών και σπασμωδικών εθνοκρατικών πρωτοβουλιών ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2018 ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 35