Τεύχος 2018 04 307

I ΣΧΕΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ - ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ► Των Γιάννη Πανούση. Ομότιμου Καθηγητή Εγκληματολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Βασίλη Μαστρογιάννη, Δρ. Δημοσίου Δικαίου Παντείου Πανεπιστημίου ΛΥΝΕ Ι Η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜ ΙΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣ ΙΑΣ ΑΣΤΥΝΟΜ ΙΑΣ; Η ιστορική εξέλιξη του θεσμού της Αστυνομίας φέρ­ νει στο φως ζητήματα δικαίου, κουλτούρας και αναπα­ ραστάσεων, διαφορετικά κατά περιόδους αλλά πάντοτε κρίσιμα για τη Δημοκρατία. Η τριγωνική σχέση «Κράτος - Αστυνομία - Πολίτης» υλοποιείται με την υποχρέωση των αστυνομικών να προστατεύουν το δημοκρατικό πολίτευμα στο πλαίσιο της συνταγματικής τάξης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Αστυνομία μπορεί να επιφορτισθεί και με την εξασφάλιση της κοινωνικής συνοχής, δηλαδή να ρυθμίζει το χώρο άσκησης των δικαιωμάτων. Η welfare police και η security police, η κοινωνική αστυνόμευση που ενδυνα­ μώνει τις κοινωνικές αξίες συμβίωσης, αναζητούν κοινό φορέα που, κατά πολλούς, είναι η Δημοτική Αστυνομία. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ Η διαχείριση της δημόσιας ασφάλειας συνιστά για την Αστυνομία ένα διαρκές στοίχημα (νομιμότητας, αποτελεσμα- τικότητας & συντονισμού) μέσα στο πλαίσιο της δημοκρατικής λειτουργίας και προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών (deveioppement democratique) Οι όποιες εξω -πο ινικές (extra - penaux) διακρίσεις (φυλής, φύλου, θρησκείας κ.λπ.) ή ανοχής στα εγκλήματα μίσους είναι απαράδεκτες σε μία ελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία και οριοθετούν τη δράση της Αστυνομίας. Η αντιμετώπιση της εγκληματικότητας πρέπει να γίνεται με βάση τη νομιμότητα του κοινωνικού ελέγχου, και κατά το δυνατό, με τη συναίνεση των πολιτών. 0 δημόσιος χώρος υφίσταται νέες επιθέσεις και νέους κινδύνους, από χουλιγκανισμό μέχρι τρομοκρατικές ενέργειες ή και ρατσι­ στικά εγκλήματα, με συνέπεια το αίσθημα ανασφάλειας των πολιτών ν’ αυξάνεται. Ορισμένοι μάλιστα, μη έχοντας εμπι­ στοσύνη στην Αστυνομία, στρέφονται σε ιδιωτικές εταιρείες φύλαξης για να προστατευθούν από την εγκληματικότητα. 0 ποινικοκοινωνικός έλεγχος διευρύνεται, ενώ το οργα­ νωμένο έγκλημα του δρόμου (με ποινικά ή πολιτικά χαρα­ κτηριστικά) έχει κηρύ ξει τον πόλεμο στην Αστυνομία. Από την άλλη ο εκσυγχρονισμός της Αστυνομίας δεν είναι εύ ­ κολη υπόθεση. Εκτός από την ορθή διοίκηση, που κυρίως προϋποθέτει ανεξαρτησία δράσης - προσφορότητα δράσης - αποτελεσματικότητα. κρίσιμες παράμετροι παραμένουν η νομιμότητα της επέμβασης, η βασιμότητα των μέτρων και η κοινωνική αποδοχή του αποτελέσματος. Η μεταμόρφωση της Αστυνομίας και του αστυνομικού έχει οργανωτικές, διοικητικές, επιχειρησιακές, σχεσιακές. επικοινωνιακές και ψυχοδυναμικές διαστάσεις. Γραφειοκρα­ τία. δεοντολογία, εργασιακά / επαγγελματικά / εκπαιδευτικά / επιμορφωτικά ζητήματα καθώς και διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου αποτελούν ακόμα ανοικτά θέματα για την Αστυνο­ μία. Από την άλλη οι μαζικές μεταναστεύσεις, η πτώση των συνόρων, οι νέες τεχνολογίες, τα οικονομικά δεδομένα δια­ φοροποιούν σχεδόν σε καθημερινή βάση τα μοντέλα δράσης. ΕΙΔΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΥ Οι κοινωνικές αντιδράσεις που δεν συνεκτιμούν ή περιφρο- νούν τους στρεσσογόνους παράγοντες της καθημερινής ζωής / δράσης των αστυνομικών, όχι μόνο πολλές φορές τους θυματο- ποιούν αδίκως, αλλά συχνά -εν αγνοία τους,- τους ρίχνουν στις παγίδες του οργανωμένου εγκλήματος και της Τρομοκρατίας. Δ 6 ! ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ I ΜΑΡΤΙΟΣ - ΑΠΡΙΛ ΙΟ Σ 2018