Η Πρόληψη του Εγκλύματος

60 Ι ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ι ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2017 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ Η πρόληψη του εγκλήμα- τος αποτελεί ένα ουσιαστικό πεδίο συγκερασμού ατομικών και θεσμικών ενεργειών μείωσης ή απο- τροπής των εγκληματικών δραστηριοτήτων. Οι διαφορετικοί τρόποι εφαρμογής της -όπως αυ- τοί διαφαίνονται από τις κατηγοριοποιήσεις της- μπο- ρούν να οδηγήσουν στη μεγιστοποίηση της ωφέλειας που έχει για το άτομο και για το κοινωνικό σύνολο. Στην πρόληψη του εγκλήματος έχουν διαχρονικά δοθεί διαφορετικές ονο- μασίες, που ωστόσο έχουν παρόμοιο εννοιολογικό περιεχό- μενο. Έτσι έχει ονομαστεί δημόσια ασφάλεια, μείωση του εγκλήματος, ασφάλεια της κοινότητας. Ο όρος όμως πρό- ληψη του εγκλήματος θεωρείται πιο ευρύς και με περισσό- τερες επιλογές εφαρμογής μέτρων ή ανάληψης δράσεων 1 . ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ Έχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί για την έννοια της πρό- ληψης του εγκλήματος. Ενδεικτικά θα παραθέσουμε κάποιους μόνο από αυτούς. Οι Van Dijk και De Waard (1991) ορίζουν την πρόληψη του εγκλήματος ως «το σύνολο όλων των ιδιωτικών πρωτοβουλιών και των κρατικών πολιτικών, εκτός της επιβολής του ποινικού δικαίου, που αποβλέπουν στη μείωση της βλάβης που προκα- λείται από ενέργειες που προσδιορίζονται ως εγκληματικές από την πολιτεία» 2 . Ο Tolan (2002) θεωρεί ότι η πρόληψη πρέπει να «πε- ριορίζεται σε ενέργειες που σκοπεύουν στην αποτροπή της εκδήλωσης εγκληματικών δραστηριοτήτων των ατό- μων ή της εμφάνισης εγκληματικών δραστηριοτήτων σε μια δεδομένη τοποθεσία» 3 . Ο ίδιος θεωρεί ότι στην πρό- ληψη δεν πρέπει να συμπεριλαμβάνονται αρκετές από τις νομικές διαδικασίες καθώς και ενέργειες που έχουν ως βάση τους την ποινή. Σύμφωνα με τον Ekblom (2005) «Πρόληψη του εγκλήματος είναι η παρέμβαση στις αι- τίες των εγκληματογό- νων και των ταραχοποιών γεγονότων έτσι ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι της εμφάνισής τους και / ή η ενδε- χόμενη σοβαρότητα των συνεπειών τους. 4 » Ο Lab (2013) προτείνει έναν ορισμό που θα λαμβάνει υπόψη του και την αντιμετώπιση του φόβου του εγκλήμα- τος: «Η πρόληψη του εγκλήματος συνεπάγεται κάθε ενέρ- γεια που έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να μειώσει το πραγματικό επίπεδο του εγκλήματος και/ή τον αντιλαμβανόμενο φόβο του εγκλήματος. 5 » ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Έχουν προταθεί αρκετές διαφορετικές κατηγοριοποιή- σεις της πρόληψης με σκοπό να μελετηθεί καλύτερα το αντι- κείμενο και να διευκολυνθεί η ορθή λήψη μέτρων με βάση τις ανάγκες που παρουσιάζει ο κάθε πληθυσμιακός στόχος ή με βάση μέτρα που μπορεί να εμφανίζουν πιο άμεσο αποτέ- λεσμα ή μέτρα που να αποβλέπουν με τροποποιήσεις δομών ή συμπεριφορών σε πιο διαρκή αποτελέσματα. Δύο είναι οι πιο σημαντικές κατηγοριοποιήσεις που προτάθηκαν για τη μελέτη και την εφαρμογή της πρόληψης: η μία προσομοιάζει τις μορφές πρόληψης με τις αντίστοιχες του μοντέλου της δημόσιας υγείας και η δεύτερη διακρίνει μεταξύ της περι- στασιακής και της κοινωνικής πρόληψης. Α) Η αναλογία με το μοντέλο της δημόσιας υγείας Μία από τις πρώτες και αρκετά διαδεδομένες απόπειρες κατηγοριοποίησης των διαφόρων μορφών πρόληψης προ- τάθηκε από τους Brantingham και Faust το 1976 και αντι- ► Του Βασίλειου Μπουρλιάσκου ∆ρ. Κοινωνιολογίας - Εγκληµατολόγος Η πρόληψη του εγκλήματος και οι λόγοι που την καθιστούν αναγκαία

RkJQdWJsaXNoZXIy NDIzNzk3