ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ για τις κοινωνικές κατηγορίες διαμορφώνει πολιτικούς και συναισθηματικούς δεσμούς εντός και μεταξύ ομάδων είναι σημαντική (Hedling, 2025). Το αίσθημα απώλειας ελέγχου αποτελεί το γόνιμο έδαφος πάνω στο οποίο ανθίζουν οι θεωρίες συνωμοσίας. Όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι έχουν χάσει τον έλεγχο της υγείας τους, της ζωής τους ή της δυνατότητας συμμετοχής στον δημόσιο διάλογο, οι θεωρίες αυτές προσφέρουν ένα είδος σκοτεινής παρηγοριάς. Το συλλογιστικό μοτίβο είναι απλό: «Κάποιος κινεί τα νήματα», έστω κι αν πρόκειται για μια δόλια ελίτ. Για ορισμένους, είναι προτιμότερη η ιδέα ενός κακόβουλου σχεδίου, παρά η απουσία οποιουδήποτε σχεδίου. Αυτός ο ψυχολογικός μηχανισμός εκδηλώθηκε ευρέως στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, όταν το πεδίο της πληροφόρησης πλημμύρισε από θεωρίες συνωμοσίας για την προέλευση του ιού, τα εμβόλια και την υποτιθέμενη δράση μυστικών κέντρων εξουσίας. Για πολλούς, αυτές οι αφηγήσεις δεν λειτούργησαν ως απλές φαντασιώσεις, αλλά ως τρόποι διαχείρισης του φόβου και της αβεβαιότητας. Το κεντρικό μήνυμα για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής είναι σαφές: όσο εντείνεται η ανασφάλεια των πολιτών, τόσο αυξάνεται και η ροπή τους σε ριζοσπαστικές θεωρήσεις και συνωμοσιολογικά αφηγήματα. Η ενίσχυση της κοινωνικής αν- θεκτικότητας ξεκινά από την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας — σε οικονομικό, σωματικό και πολιτικό επίπεδο. Η παραπληροφόρηση ευδοκιμεί όπου η εμπιστοσύνη των πολιτών έχει διαβρωθεί. Ο Ρόλος της Αστυνομίας εδώ είναι καταλυτικός ώστε να αντιμετωπισθεί η μορφή αυτή του γνω- σιακού πολέμου, καθώς τα αφηγήματα και οι συναισθηματικές φορτίσεις του κοινού επιχειρούνται από ξένους κακόβουλους δρώντες, σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη της ΕΕ. Μια ισχυρή Αστυνομία συμβάλλει σε μια ισχυρή και ανθεκτική κοινωνία. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Η αποτελεσματικότητα των αστυνομικών αρχών στην αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών είναι δύσκολο να μετρηθεί λόγω της σύνθετης και πολυδιάστατης φύσης αυτών των απειλών. Ωστόσο, είναι εφικτό να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος συγκεκριμένων πρωτοβουλιών και προγραμμάτων της Αστυνομίας στη μείωση του κινδύνου υβριδικών επιθέσεων. Οι αστυνομικές αρχές πρέπει να επικεντρωθούν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας, μέσω της ανάπτυξης ολοκληρωμένων σχεδίων διαχείρισης κρίσεων, της τακτικής διενέργειας ασκήσεων ετοιμότητας και της επένδυσης στην προστασία κρίσιμων υποδομών. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση που να συνδυάζει τις δυνατότητες των αστυνομικών αρχών, των υπηρεσιών πληροφοριών και της κυβερνοασφάλειας. Οι δημοκρατίες είναι προσαρμοστικές, καινοτόμες και ανθεκτικές, ωστόσο πρέπει να υπερβούν το κρατοκεντρικό μοντέλο σκέψης προκειμένου να προσαρμοστούν στις νέες προκλήσεις (New Hybrid Threats, 2021). Για την ανάπτυξη ανθεκτικότητας απαιτείται η στενή συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα στον οποίο άλλωστε ανήκει το 97% των κρίσιμων υποδομών στα κράτη της ΕΕ. Αντιμετωπίζοντας την παραπληροφόρηση, οι κοινωνίες μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους απέναντι στις υβριδικές απειλές και να προστατευθούν από τις προσπάθειες των εξωτερικών δρώντων να αλώσουν την εμπιστοσύνη τους προς το Κράτος Δικαίου και το θεσμικό σύστημα (Freedmanetal., 2021). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ Η ενσωμάτωση υβριδικών προσεγγίσεων, όπως οι συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ιδιωτικού τομέα και αστυνομικών αρχών, μπορούν να ενισχύσουν τις δυνατότητες στον τομέα της ψηφιακής εγκληματολογίας και των ερευνών για το κυβερνοέγκλημα (Dolliver et al., 2017). Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προκλήσεων που δημιουργούν οι υβριδικές απειλές, οι αστυνομικές αρχές πρέπει να βελτιώσουν τον συντονισμό και τη συνεργασία σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Αυτό περιλαμβάνει τη σύσταση κοινών ομάδων δράσης, την ανταλλαγή πληροφοριών και τη διεξαγωγή κοινών εκπαιδευτικών ασκήσεων. Οι αρμόδιοι αστυνομικοί φορείς πρέπει να επενδύσουν στην έρευνα και την καινοτομία προκειμένου να προηγούνται των τεχνολογικών εξελίξεων και να αναπτύσσουν καινοτόμες λύσεις για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών (Sgantzos et al., 2023). Είναι εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι στο νεοσυσταθέν «Παρατηρητήριο Ανάλυσης Υβριδικών Απειλών» του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης συμμετέχει στέλεχος της ΕΛΑΣ ως εκπρόσωπος του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, έχοντας έτσι την ευκαιρία να ανταλλάξει απόψεις με τους εκπροσώπους των υπολοίπων κρίσιμων υπουργείων επί των ζητημάτων αντιμετώπισης υβριδικών απειλών. Η ολιστική αντιμετώπιση των Υβριδικών Απειλών τόσο σε κυβερνητικό επίπεδο (Whole of Government approach) όσο και σε κοινοτικό (Whole of Society approach) θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα και ειδικά η ΕΛΑΣ να είναι σε θέση να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις νέες μορφές του γνωσι- ακού πολέμου και της μάχης των αφηγημάτων που διεξάγεται γύρω μας, τόσο στον κυβερνοχώρο όσο και στο πεδίο. 44
RkJQdWJsaXNoZXIy NDIzNzk3