Τεύχος 2024 10 345

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ Η ανθεκτικότητα είναι κομβική για την αντιμετώπιση του συναισθηματικού κόστους δύσκολων συνεντεύξεων και την πρόληψη μακροπρόθεσμων ψυχολογικών συνεπειών που συνδέονται με αυτές. Σε αντιδιαστολή, μερικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας, εμποδίζουν τη διατήρηση συναισθηματικής ομοιόστασης κατά το ανακριτικό καθήκον, οδηγώντας σε σύγχυση και πιθανόν ψυχοσυναισθηματική επιβάρυνση. Μια αυταρχική και αυθαίρετη προσωπικότητα-συμπεριφορά, μπορεί κατά την διεξαγωγή δικανικής συνέντευξης να δημιουργήσει μια τεταμένη ατμόσφαιρα, εμποδίζοντας την αποτελεσματική επικοινωνία. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αντίσταση από τον μάρτυρα και να συμβάλει σε αρνητικές ψυχολογικές συνέπειες και για τα δύο μέρη. Η ανεπαρκής ενσυναίσθηση και η χαμηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την έλλειψη κατανόησης ή προσοχής προς τα συναισθήματα του μάρτυρα αλλά και την έλλειψη ενημερότητας προς την ψυχοσυναι- σθηματική κατάσταση του εαυτού13. Αυτό μπορεί να καταστρέψει την αμοιβαία εμπιστοσύνη, καθιστώντας δύσκολη την εγκαθίδρυση συνεργασίας κατά τη διάρκεια της συνέντευξης και να οδηγήσει και τα δύο μέρη σε εξουθένωση. Ακόμη, η προκατάληψη μπορεί να εμποδίσει την ικανότητα του συνεντευκτή να προσαρμόζεται σε μεταβαλλόμενες συνθήκες ή νέες πληροφορίες. Η οπτική αυτή μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση και άγχος, ειδικά όταν αντιμετωπίζονται απροσδόκητες προκλήσεις. Επίσης, η επιπολαιότητα και η λήψη βιαστικών αποφάσεων ή η ανάληψη αυθόρμητων ενεργειών κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης μπορεί να έχει αρνητικές συναισθηματικές συνέπειες. Η αυθόρμητη συμπεριφορά μπορεί να οδηγήσει σε παρεξηγήσεις, ανακρίβειες ή παραβιάσεις του πρωτοκόλλου, συμβάλλοντας στην ψυχολογική αγωνία-δυσφορία. Επιπρόσθετα, οι συνεντευκτές που αγωνίζονται να διαχειριστούν αποτελεσματικά το άγχος-στρες ενδέχεται να είναι περισσότερο ευάλωτοι σε αρνητικές ψυχολογικές συνέπειες. Το χρόνιο άγχος μπορεί να οδηγήσει σε καταπόνηση, αγωνία και άλλα προβλήματα ψυχικής υγείας. Η αμυντικότητα, συμβάλλει στην κακή αυτή διαχείριση14. Μια αμυντική στάση μπορεί να εμποδίσει την ανοιχτή επικοινωνία και την εμπιστοσύνη μεταξύ του συνεντευκτή και του συνεντευξια- ζόμενου, επιδεινώνοντας την ένταση και συμβάλλοντας σε αρνητικές ψυχολογικές συνέπειες και για τα δύο μέρη. Τέλος, η έλλειψη αυτογνωσίας μπορεί να εμποδίσει τους συνεντευκτές από το να αναγνωρίζουν τις δικές τους συναισθηματικές καταστάσεις και να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση του άγχους ή της καταπόνησης-ε- ξουθένωσής τους. Αυτή η έλλειψη ενημερότητας μπορεί να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμες ψυχολογικές συνέπειες, καθώς έχει ως αναπόφευκτο επακόλουθο και τη μη βελτίωση του συνεντευκτή σχετικά με τη διεξαγωγή των καθηκόντων του, κατάσταση που θα παρατείνει τον φαύλο κύκλο ψυχο- συναισθηματικής δυσφορίας του, εφόσον δεν θα επέλθει η βελτίωσή του. Διαχείριση ψυχοσυναισθηματικών συνεπειών Η αντιμετώπιση των ψυχολογικών συνεπειών που υφίστα- νται οι ανακριτές είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της ευημερίας τους και της επαγγελματικής τους αποτελεσματικό- τητας. Η δημιουργία προγραμμάτων συμπαράστασης από συναδέλφους εντός των υπηρεσιών επιβολής του νόμου, παρέχει ένα πλαίσιο στους ανακριτές για να μοιράζονται εμπειρίες, απόψεις και προκλήσεις15. Η συμπαράσταση από συναδέλφους μπορεί να ενθαρρύνει το αίσθημα ολότητας αντί μοναξιάς-απομόνωσης και κατανόησης μεταξύ των συναδέλφων, δημιουργώντας ένα υποστηρικτικό δίκτυο. Τα προγράμματα Αποσυμπίεσης από Σοβαρά Συμβάντα (Critical Incident Stress Debriefing-CISD)16, είναι εξίσου βοηθητικά ως προς την αντιμετώπιση των ψυχολογικών επιπτώσεων σε συγκεκριμένα υψηλής έντασης ή τραυματικά ανακριτικά περιστατικά. Αυτές οι συνεδρίες παρέχουν μια δομημένη μεθοδολογική προσέγγιση προωθώντας τον διάλογο, όπου οι επαγγελματίες μπορούν να μοιράζονται τις εμπειρίες τους και να λαμβάνουν υποστήριξη. Η συνεχής δυνατότητα πρόσβασης σε ψυχολογικούς πόρους, συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιών συμβουλευτικής και θεραπείας, προκειμένου να παρέχεται επαγγελματική ψυχολογική υποστήριξη στους ανακριτές, είναι εξίσου κομ- βικής σημασίας για την ευημερία τους17. Οι τακτικοί έλεγχοι ψυχολογικής υγείας για τους ανακριτές, προκειμένου να αξιολογείται η ευημερία τους με επαγγελματίες ψυχικής υγείας, είναι μία καλή πρακτική και συστήνεται. Μέσω της παροχής ολοκληρωμένων προγραμμάτων εκπαίδευσης που επικεντρώνονται στη διαχείριση του άγχους, στην ανάπτυξη ανθεκτικότητας, κοινωνικών δεξιοτήτων και στρατηγικών αντιμετώπισης ψυχικής δυσφορίας, οι ανακριτές εξοπλίζονται με εργαλεία για την αποτελεσματική ανα57

RkJQdWJsaXNoZXIy NDIzNzk3