Τεύχος 2022 08 338

ΚΟ ΙΝΩΝ ΙΚΑ της οικογένειας είναι κομβικός τόσο στην κινητοποίηση του χρήστη προκειμένου να απεξαρτηθεί όσο και στη διατήρηση της νηφαλιότητας και καθαρότητάς του μετά το πρόγραμμα απεξάρτησης. Οι πιθανότητες να απεξαρτηθεί αυξάνονται κα- τακόρυφα όσο η διαδικασία της απεξάρτησης γίνεται αντιληπτή ως μια οικογενειακή υπόθεση. Πολλές φορές η οικογένεια, στην προσπάθειά της να βοηθήσει το αγαπημένο της πρόσωπο, αναλαμβάνει ρόλους και ευθύνες που δεν της αντιστοιχούν. Η συγκάλυψη του μυστικού από κάποιο ή κάποια μέλη της οικογένειας προκαλεί ρήγματα στο σύνολό της ενώ προωθεί και την άρνηση ότι πράγματι υπάρχει εξάρτηση. Επιπλέον, όσο η οικογένεια προσπαθεί να προστατεύσει το εξαρτημένο μέλος της από τις συνέπειες της χρήσης ουσιών, τόσο τον κρατά παγιδευμένο σε μια θετική εμπειρία της χρήσης. Δηλαδή, αυτό που κάνει ο χρήστης γίνεται αντιληπτό από τον ίδιο ως ευχάριστο μόνο, διότι με τις ουσίες παγώνει τα δυσάρεστα για τον ίδιο συναισθήματα και απο- γεύγει την πραγματικότητα και το να αλλάξει, χωρίς να έχει περαιτέρω συνέπειες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένας εξαρτημένος αποφασίζει να απεξαρτηθεί όταν είναι αδιαμφισβήτητο ότι η εξάρτηση του προκαλεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που του λύνει. Ως αποτέλεσμα της κατάχρησης ουσιών, δηλαδή, πολλοί εξαρτημένοι χάνουν τη δουλειά τους. Άλλοι εμφανίζουν προβλήματα υγείας, άλλοι αντιμετωπίζουν και προβλήματα με το νόμο λόγω της παραβατικής συμπεριφοράς τους, ενώ στο σύνολο των περιπτώσεων καταστρέφονται οι διαπροσωπικές τους σχέσεις. Είναι σημαντικό, επομένως, τις συνέπειες της χρήσης να μην τις επωμίζεται η οικογένεια αλλά να καλείται να τις διαχειριστεί ο ίδιος ο εξαρτημένος. Άλλωστε, ο τρόπος να δείξουμε το ενδιαφέρον και την αγάπη μας προς έναν εξαρτημένο είναι να μην τον διευκολύνουμε να κάνει χρήση και να θέτουμε όρια. Μιλώντας με οικογένειες και παρακινώντας αυτές να αρχίσουν να θέτουν όρια, διαπιστώνουμε συχνά μια δυσκολία να τεθούν τα όρια που συζητάμε. Πολύ συχνά βλέπουμε ότι οι γονείς δυσκολεύονται να θέσουν όρια στον εξαρτημένο έφηβο διότι αισθάνονται ενοχές για την κατάστασή του. Βλέπουμε, επίσης, συντρόφους που αδυνατούν να θέσουν όρια στον σύντροφο διότι φοβούνται την αντίδρασή του ή/και ότι θα τον χάσουν. Βλέπουμε, ακόμη, να τίθενται από την οικογένεια όρια τόσο αυστηρά που ούτε οι ίδ ιο ι μπορούν να κρατήσουν, με αποτέλεσμα να μην είναι ξεκάθαρη η στάση τους προς την εξάρτηση. Εκεί γίνεται σαφές ότι και η οικογένεια χρειάζεται υποστήριξη για να φέρει εις πέρας αυτό το δύσκολο έργο, διότι η ντροπή, ο φόβος και η ενοχή δεν επιτρέπουν να δουν ξεκάθαρα την κατάσταση και τι χρειάζεται να γίνει. Η σκέψη ότι «εγώ φταίω που το πα ιδ ί παίρνει ναρκωτικά» δεν μου επιτρέπει να θέσω όρια που θα βοηθήσουν να κινητοποιηθεί προς την απεξάρτηση. Ο φόβος ότι «θα χάσω τον σύντροφο μου εάν του πω ότι χρειάζεται θεραπεία», δεν μου επιτρέπει να αντιληφθώ ότι βρίσκομαι σε μια σχέση που σιγά σιγά καταναλώνει τα ψυχικά μου αποθέματα και ότι ενδεχομένως είμαι συνεξαρτημένος από τον σύντροφό μου. Η ντροπή του «τι θα πει ο κόσμος εάν μάθει ότι ο πατέρας των παιδιών είναι χρήστης», αποσπά το ενδιαφέρον μου από το πώς νιώθουν τα παιδιά μεγαλώνοντας με έναν εξαρτημένο πατέρα και τ ι αντίκτυπο μπορεί να έχει αυτό στην πορεία τους εάν δεν πάρουμε μια απόφαση. Όση βοήθεια χρειάζεται, επομένως, ένας εξαρτημένος για να απεξαρτηθεί, τόση χρειάζεται και η οικογένειά του αφενός για να τον υποστηρίξει με έναν υγιή τρόπο και όχι με αυτοθυσία και αφετέρου για να μπορούν εκ νέου να χτίσουν τις βάσεις για μία οικογενειακή ζωή που θα απαρτίζεται από υγιή μέλη, που συνδέονται μεταξύ τους στη βάση της αλληλοεκτίμησης και της ισοτιμίας και όπου όλοι θα αισθάνονται ασφάλεια και εμπιστοσύνη να αναπτυχθούν μέσα σε αυτήν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 163

RkJQdWJsaXNoZXIy NDIzNzk3