ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τα δρώμενα της Πρωτομαγιάς Αστυνόμος Β ' Σπυρίδων Βορδώνης, Υποψήφιος Διδάκτωρ Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης Παντείου Ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς έχει καθιερωθεί στην συνείδηση του λαού, αφενός μεν για τα δρώμενα που σχετίζονται με φυσιολατρικές εκδηλώσεις, αφετέρου δε ως η Διεθνής ημέρα των Εργατών, που ανάλογα με την χώρα, γιορτάζεται είτε ως ημέρα απεργίας είτε ως μέρα αργίας. Καθόσον η πραγματεία αυτού του άρθρου είναι να περιοριστεί στα φυσιολατρικά έθιμα του λαού, δεν θα γίνει περαιτέρω ανάλυση σχετικά με την εργατική Πρωτομαγιά. Ωστόσο κρίνεται χρήσιμο να αναφερθεί ότι καθιερώθηκε σε ανάμνηση των αιματηρών αγώνων που έδωσαν οι εργάτες τον Μάιο του 1886 στο Σικάγο, προκειμένου να κατοχυρώσουν την οκτάωρη εργασία και καλύτερες συνθήκες εργασίας. Η εργατική Πρωτομαγιά καθιερώθηκε την 20 Ιουλίου 1889 ως εργατική γιορτή, κατά την διάρκεια του ιδρυτικού συνεδρίου της Δεύτερης Διεθνούς (Σοσιαλιστικής) στο Παρίσι. Τα νήματα της παράδοσης που περιβάλλουν την εορτή της Πρωτομαγιάς χάνονται στο βάθος του χρόνου. Οι καταβολές της προέρχονται από αρχαίες λατρευτικές τελετές με φυσιολατρικό αλλά και θρησκευτικό περιεχόμενο με μη χριστιανικά στοιχεία. Κατ' ουσίαν πρόκειται για τελετουργίες διάβασης που συμβολίζουν το πέρασμα από την νεκρική περίοδο του χειμώνα στην αναγέννηση της φύσης την περίοδο της άνοιξης. Είναι γνωστό ότι τα άνθη και τα φυτά ήταν ενσωματωμένα στον καθημερινό βίο των αρχαίων Ελλήνων. Όμως η πολεμική της εκκλησίας εναντίον των προχριστιανικών εθίμων, και ιδ ιαίτερα ορισμένων πατέρων αυτής, όπως του Κλήμη Αλεξαν- δρεύς και Ευστάθιου Θεσσαλονίκης, είχε ως αποτέλεσμα αυτά να αποβάλουν τον αρχαιότερο θρησκευτικό τους χαρακτήρα και να κρατήσουν μόνο την λαϊκή, φυσιολατρική τους διάσταση. Η Πρωτομαγιά, σύμφωνα με την γνώμη πολλών μελετητών, αποτελεί συνέχεια των Ανθεστηρίων ·πρόκειται για ανοιξιάτικες λατρευτικές εκδηλώσεις που τελούνταν προς τιμή της θεότητας του Διονύσου. Βέβαια τα Ανθεστήρια αποτελούν μία από τις πολλές εκφάνσεις της λατρείας του Διονύσου, καθόσον αυτά συγκαταλέγονται σε πλήθος εκδηλώσεων που διεξάγονταν για αυτόν, τα λεγάμενα Διονύσια. Ιδιαίτερα στην Αθήνα πραγματοποιούνταν τρεις εορτές. Τα Μεγάλα Διονύσια, τα Ανθεστήρια ή Λήναια (ανάλογα με τον μήνα που τελούνταν: μήνα Ανθε- στήριος ή Γαμηλιώνας) και η τρίτη γιορτή τα Μικρά Διονύσια που διεξάγονταν στους αγρούς. Τα Ανθεστήρια πιστεύεται ότι ήταν ο αρχαιότερος και συνάμα ο πιο διαδεδομένος εορτασμός του Διονύσου, που τελούνταν τον μήνα Ανθεστηριώνα· ήταν γιορτή του κρασιού, τα δρώμενα των οποίων διαρκού- σαν τρεις μέρες. Η πρώτη μέρα αποκαλείτο Πιθοιγία και περιελάμβανε στεφάνωμα των μελών της οικογένειας, εξευμενισμό και καθαρμό στο ναό του Διονύσου, ιλαστήριες τελετές, άνοιγμα των πίθων με το κρασί και οινοποσία που συμμετείχαν ακόμα και οι δούλοι· είχε οικογενειακό χαρακτήρα και σηματοδοτούσε την έναρξη του γλεντιού. Η δεύτερη μέρα ονομαζόταν Χοές και είχε ανοικτό χαρακτήρα. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της αποτελούσαν τα κοινά συμπόσια που η συμμετοχή όλων ήταν επιβεβλημένη. Μετά το συμπόσιο ακολουθούσε διαγωνισμός οινοποσίας, όπου έπιναν από το χούν, εξ ου και Χοές. Αυτός που έπινε πρώτος το χούν, ήταν ο νικητής και ως βραβείο του απένειμαν στεφάνι ή ασκό κρασιού. Η διονυσιακή εορτή συνέχιζε με την πομπή του αγάλματος του Διονύσου. Ακολουθούσαν διάφορα δρώμενα και αναπαραστάσεις με συμβολικό περιεχόμενο την ζωή του θεού. Στα αξιοσημείωτα αυτής της ημέρας ήταν η εντυπωσιακή οικονομική δραστηριότητα που παρατηρείτο 54 IΜΑΙΟ)
RkJQdWJsaXNoZXIy NDIzNzk3