Τεύχος 2020 10 321

[ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΩΡΕΣ 10 ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ 1 . Στίχος κειμένου - Ισραηλινές αεροπορικές γραμμές. 2. Μικρό όχημα για... πέταμα. 3. Γερμανών.... ένα -Ένα από τα ονόματα του λογοτέχνη Πόε. 4 Ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων - Λέγονταν παλιά τα Τάγματα Εθνοφυλακής (αρχικά). 5. Κόρη του Ωκεανού και της Τηθύος - Είδος μπαρ. 6. Χορός για... δύο-Βυζαντινή νότα. 7. Βρίσκονται στο.... πακέτο --.. ιστός: το πρωραίο κατάρτι. 8. Αφανίζει... τσιγάρα - Γνωστό το" κύκνειο". 9. Τα αρχικά του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού - Αμέτρητοι, άπειροι. 10. Πλήθος... κόσμου. ΚΑΘΕΤΑ 1 . Πόλη στο νησί Χονσού της Ιαπωνίας - Αρχικά λεωφορείων. 2. Η Ιταλική κρατική ραδιοτηλεόραση - Μια Ελλάδα... τμήμα της Ελλάδας. 3. Κωμόπολη της Χαλκιδικής - Αυτόνομος Σταφιδικός Οργανισμός. 4 Τα αρχικά του πρώτου δήμου της χώρας μας - Ο ιδρυτής της αί­ ρεσης των σιχ. 5. Καθολικός ιερέας - Ευρύ φάσμα (μτφ.). 6. ΤοΤζούνο πρωτεύουσα της-Κεντρικά στην... πύλη. 7. Μονολεκτική πρόσκληση - Σαπφώ.. παλιά ηθοποιός. 8. Μάρκα αυτοκινήτων - Σπουδαία αιγυπτιακή θεότητα. 9. Άκρη... άκρης-Παράνομος. 10. Αυτά δεν επαρκούν - Ελληνίδα ηοιήτρια και μεταφράστρια. Πηγή: ί stavrolexo.gr Υιατί το λέμε έτσι-, Μ ου 'γινες στενός κορσές Τα παλιά τα χρόνια, οι γυναίκες για να δείξουν ότι έχουν ωραίο σώμα, φορούσαν έναν «κορ σ έ» ( λέξη γαλλική corcet, που παρά- γεται από την επίσης γαλλική - λατινική corps, που θα πει σώμα ), που τον έσφιγγαν με κορδόνια γύρω από το σώμα τους. Φανταστείτε, λοιπόν, τι τραβούσαν οι γυναίκες τότε για να δεί­ χνουν πιο κομψές, αλλά «μπρος στα κάλλη τι είνα ι ο πόνος;». Το δε καλοκαίρι με τη ζέστη και τον σφιγμένο κορσέ, τα πράγμα­ τα γίνονταν ακόμα χειρότερα. Από αυτά και αυτό, ο λαός σκάρωσε τη φράση «Μ ου 'γινες στενός κορσ ές» και που τη λέμε για πρόσωπα που μας κάνουν τη ζωή δύσκολη. Για την ιστορία, αναφέρουμε πως τον κορσέ, τον κατάργησε πρώτη μία διάσημη ηθοποιός του γαλλικού θεάτρου, γύρω στο 1920, και από τότε άρχισαν με τη σειρά τους να τη μιμούνται και άλλες γυναίκες. Πηγή; «Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις» του Τάκη Νατσούλη, εκδόσεις Σμυρνιωτάκη. [όγια σοφών ανθρώπων Ο εγωισμός είναι πάντοτε ένδειξη φτωχής καρδιάς και του πιο φτωχού πνεύματος. Μπελ Π γλώσσα μας πορθμός - ισθμός - διώρυγα - κανάλι - στενό Κάθε πολύ στενό χερσαίο πέρασμα (λωρίδα γης), που ενώ νει δύο στεριές και χω ρ ίζει δύο θάλασσες, λέγεται ισθμός < αρχ. είμι «έρχομαι, εισέρχομαι»). Αντιθέτω ς, κάθε πολύ στενό θαλάσσιο πέ­ ρασμα (λωρίδα θαλάσσια) που ενώ νει δύο θάλασσες κα ι χω ρ ίζει δύο στεριές λέγεται πορθμός (< πορ- (πΒ. πόρος) < αρχ. περάω «περνώ»). Πορθμός είν α ι π.χ. το στενό θαλάσσιο πέρασμα του Ευρίπου, που χω ρ ίζει την Εύβοια από τη Στερεά. Ισθμός, α ντίθε­ τα, ήταν παλιότερα η στενή λω ρίδα γη ς στην Κόρινθο, που συνέ­ δεε την Πελοπόννησο με την υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά κα ι ο Ισθμός του Παναμά, που σ υνέδεε τη Βόρεια με τη Νότια Α μ ερ ική κα ι ο Ισθμός του Σουέζ, που σ υνέδεε παλιότερα την Αφ ρ ική με την Ασία. Σήμερα, για λόγους δ ια κινή σ εω ς αγαθών κα ι ανθρώπων με πλοία, αρκετοί ισθμοί διανοίχθηκαν τεχνητά κα ι έγιναν διώρυγες, τεχνη­ τοί πορθμοί δηλαδή. Έτσι, ο Ισθμός της Κορίνθου έγινε διώρυγα, όπως διώ ρ υ γες έγιναν και ο Ισθμός του Σουέζ κα ι ο Ισθμός του Παναμά. Για τη διώ ρυγα χρησ ιμοπ οιήθηκε κα ι η λέξη κανάλι από μτγν. κανάλιον, που ανάγεται σε λατ. canaiis ( από όπου κα ι αγγλ. canal κα ι channel κ.α.).Η λέξη στενό (και στενά) χρησιμοποιείται για θαλάσσια περάσματα ευρύτερα τω ν πορθμών κα ι στενότερα τω ν (μικρών) θαλασσών. Πηγή; Λ εξικό τη ς Ν. Ε λληνικής Γλώσσας, του Καθηγητή Γλωσσολογίας, Γ. Μπαμπινιώτη. 12 8 I Α Σ Τ Υ Ν Ο Μ ΙΚ Η Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η I ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2020