Τεύχος 2020 06 319

ΑΦΙΕΡΩΜΑ I θηκε, βέβαια, κάθε άλλο παρά μεμονωμένο γεγονός αποτελεί. Τα μέτρα κατά του κορωνοϊού προφανώς έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στη μείωση που καταγράφηκε. Ωστόσο, η μείωση αυτή έρχεται σε συνέχεια της ήδη υπάρχουσας, που είχε επέλθει χάρη σε συγκεκριμένες δράσεις της Ελληνικής Αστυνομίας τους προηγούμενους μήνες. Η Ελληνική Αστυνομία, το προηγούμενο έτος, λόγω της μεγάλης αύξησης του τουρισμού στη χώρα και ειδικότερα στην Αθήνα και προκειμένου να αποτρέψει κατακόρυφη αύξηση των εγκλημάτων του δρόμου σε περιοχές όπου συγκεντρώνε­ ται μεγάλος αριθμός τουριστών, είχε εφαρμόσει ειδικά σχέδια και δράσεις με αυτόν ακριβώς το σκοπό. Είναι χαρακτηριστικό ότι, κατά το τελευταίο έτος, είχαν εξαρθρωθεί δεκάδες συμμορίες αλλοδαπών που δραστηρι­ οποιούνταν στο κέντρο της πόλης και είχαν ως «έδρα» τους τα Εξάρχεια, με πολλούς από αυτούς τελικά να απελαύνονται. Έτσι, οι δείκτες της εγκληματικότητας άρχισαν προοδευτικά να πέφτουν μέχρι να φθάσουμε στην περίοδο του lockdown, όπου αυτό που παρατηρήθηκε από πλευράς στατιστικών της ΕΛ.ΑΣ. δεν είχε προηγούμενο. Με τον τουρισμό να έχει πέσει στο μηδέν, ξενοδοχεία, μπαρ, εστιατόρια και εμπορικά κατα­ στήματα κλειστά και την κίνηση πολιτών σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, οι ληστές του δρόμου και οι απατεώνες δεν είχαν πια αντικείμενο. Πώς άλλωστε να αρπάξει κάποιος πορτοφόλια, όταν δεν κυκλοφορεί πολίτης ή τουρίστας στους δρόμους ή πώς να ληστέψει ένα πρακτορείο του ΟΠΑΠ ή καταστήματα όταν αυτά είναι κλειστά; Αν στα παραπάνω προστεθεί ο μεγάλος αριθμός αστυ­ νομικών που βρισκόταν το προηγούμενο διάστημα στους δρόμους για ελέγχους, που είχαν να κάνουν με την απαγό­ ρευση της κυκλοφορίας και οι αυξημένες περιπολίες αλλά και τα μπλόκα, τότε γίνεται κατανοητό ότι οι κακοποιοί δεν είχαν κανένα περιθώριο για «δράση». Το αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν μια εντυπωσιακή ποιοτική και ποσοτική πτώση της εγκληματικότητας. Διαρρήξεις-κλοπές-μικροεγκληματικότητα Οι διαρρήξεις στα κλειστά καταστήματα και στα σπίτια πα­ ρουσίασαν μεγάλη ύφεση. Το γεγονός ότι ο κόσμος παρέμενε στα σπίτια του λόγω των μέτρων απαγόρευσης, δεν ευνοούσε «επισκέψεις» διαρρηκτών, οι οποίοι προφανώς δεν θα ήθε­ λαν να έρθουν σε επαφή με τους ενοίκους, ενώ χωρίς πεδίο δράσης έμειναν και οι διαρρήκτες καταστημάτων λόγω των αυξημένων περιπολιών και των μέτρων ασφαλείας από την Ελληνική Αστυνομία. Σε ό,τι έχει να κάνει με την κίνηση στα μέσα μαζικής μετα­ φοράς, όπου υπήρχαν κρούσματα μικροεγκληματικότητας, η μείωση της επιβατικής κίνησης ξεπέρασε 60% με αποτέλεσμα πορτοφολάδες και τσαντάκηδες να ελαχιστοποιήσουν τη δράση τους. Η εγκληματικότητα Βάσει λογικής αναμενόταν να μετα­ τοπιστεί σε σημεία όπου υπήρχε κυκλοφορία κόσμου, όπως τα σούπερ μάρκετ, τα φαρμακεία και τα Βενζινάδικα. Για τα σημεία αυτά όμως, από τις Υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνο­ μίας, είχαν εκπονηθεί ειδικά σχέδια επιτήρησης, ενώ και τα αυστηρά μέτρα που εφαρμόζονταν για ελεγχόμενη είσοδο στα καταστήματα, δεν ευνοούσαν τον συνωστισμό δυσκολεύοντας ακόμα περισσότερο τα σχέδια των κακοποιών. Ηλεκτρονικές και τηλεφωνικές απάτες Το χρονικό διάστημα, που μεσολάβησε από την επιβο­ λή περιορισμών στις μετακινήσεις των πολιτών έως και την άρση του πρόσκαιρου αυτού μέτρου, παρουσιάστηκε έξαρση στις τηλεφωνικές και διαδικτυακές απάτες. Συγκεκριμένα, επιτήδειοι εκμεταλλεύτηκαν το γεγονός ότι οι πολίτες λόγω των κλειστών καταστημάτων και του φόβου να βγουν από τα σπίτια τους στράφηκαν στις διαδικτυακάς αγορές και άπλωσαν τα δίχτυα τους σε αυτό το πεδίο.Έτσι, εμφανίστηκαν απατηλές ιστοσελίδες και πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, που εμπορεύονταν προϊόντα υψηλής για την εποχή ζήτησης, όπως μάσκες, γάντια, αντισηπτικά, ενώ υπήρξαν περιπτώσεις που οι απατεώνες εκμεταλλευόμενοι την αυξημένη ζήτηση χρησι­ μοποίησαν επωνυμίες γνωστών εταιριών που δραστηριοποι­ ούνται στο χώρο αυτό, προκειμένου να επιτύχουν τον σκοπό τους. Στη συνέχεια, ζητούσαν από τους ενδιαφερομένους αγοραστές να προπληρώσουν τις παραγγελίες με εμβάσματα σε τραπεζικούς λογαριασμούς, συνήθως του εξωτερικού, πλην όμως οι υποτιθέμενες παραγγελίες δεν παραδίδονταν ποτέ και οι δράστες διέκοπταν κάθε επικοινωνία, ενώ οι απατηλές ιστοσελίδες ή πλατφόρμες απενεργοποιούνταν. Ένα άλλο πεδίο δράσης που «άκμασε» είναι οι απάτες με τη μέθοδο ηλεκτρονικού ψαρέματος (Phishing], Σ’ αυτή την περίπτωση οι επιτήδειοι προέβαιναν στην αποστολή απατηλών μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, προερχόμενα δήθεν από εθνικές ή παγκόσμιες υγειονομικές αρχές και είτε με συνδέσμους (links], είτε με συνημμένα αρχεία, που περιείχαν και περιλάμβαναν υποτιθέμενες χρήσιμες πληροφορίες για την προστασία από τη διάδοση του ιού, προσπαθούσαν είτε να υποκλέψουν διαπιστευτήρια εισόδου των χρηστών (λογαρια­ σμών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης, ηλεκτρονικής τραπεζικής κ.α.), είτε να εγκαταστή- σουν κακόβουλο λογισμικό στο υπολογιστικό σύστημα των παραληπτών για να αποσπάσουν ευαίσθητες πληροφορίες. Τέλος, ως προς τις τηλεφωνικές απάτες, αυτό που παρα­ τηρήθηκε ήταν διαφοροποίηση του περιεχομένου. Η «κλα­ σική» θεματολογία της εμπλοκής συγγενικού προσώπου σε τροχαίο δυστύχημα και η άμεση ανάγκη καταβολής χρημάτων ΜΑΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2020 1 ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ I 2 3